week 25
20-06-2026. 09.48u
Hormonen
In Trouw vandaag een artikel van psychologen Estrella Montoya en Esther Jansen. Montoya is geen onbekende in het vakgebied. Tien jaar lang deed ze onderzoek aan de Universiteit Utrecht naar het effect van hormonen op het brein. Er is een enorme kenniskloof over vrouwengezondheid en specifiek over hormonen.
Ik ben op een leeftijd dat ik het ontstaan van die kenniskloof heb moeten meemaken. De jaren 70 van de vorige eeuw waren de jaren van de 2e feministische golf. Gelijke rechten voor vrouwen! Nee, meer dan dat: gelijke behandeling voor mannen en vrouwen! Op radicale wijze werden als seksistisch gediognistiseerde uitingen verbannen. Daaronder de – zeker seksistisch bedoelde – uitingen over onderscheidend vrouwengedrag: “Ze heeft weer last van haar hormonen” als een vrouw een keer van zich af beet. Binnen de kortste keren werd alles wat met hormonen te maken had in de ban gedaan als zijnde een mannen manier om vrouwen in een hoek te zetten. Deze kijk op de wereld zette zich door in de medische wereld.
Intsussen bekend is dat er bijvoorbeeld ook geen onderscheid gemaakt werd tussen mannen en vrouwen bij symptomen die op een hartinfarct kunnen wijzen; met alle soms dodelijke foute diagnoses tot gevolg. Als het om hormonen gaat zijn de gevolgen nog dramatischer: elke diagnose die er op kon duiden dat klachten van vrouwen anders behandelt zouden worden werd tot voor kort gekenschetst als onderdrukkend. De gevolgen zien we terug bij zwangerschap en bevalling waar de enorme invloed van hormonen gedurende die periode vooral als storend voor de carrierekansen van de vrouw wordt gezien. De hormoon-gestuurde betrokkenheid van een moeder als haar kind ziek is wordt gewoon genegeerd of benadert als een lacune in de rol die de man speelt in de zorg voor het kind.
Psycholoog Esther Jansen denkt terug aan haar opleiding waar ze wel leerde om cliënten te vragen naar slaap, voeding en omgevingsfactoren, maar niet naar de menstruatie of hormonale levensfase.
Over stemmingswisselingen tijdens de overgang, een postpartumdepressie en PMDD (Premenstrual Dysphoric Disorder): een stemmingsstoornis die alleen in de laatste fase van een menstruatiecyclus optreedt. Over vrouwen die al mentale klachten hebben en daar meer last van hebben als hormonen schommelen. Bijvoorbeeld gedurende de menstruatiecyclus of tijdens een zwangerschap. Daarover leerde je niets. ‘Mind blowing’. Alsof de wereld uitsluitend uit mannen bestaat met op mannen gerichte diagnoses, aandacht en zorg.
En nog steeds is er deze contraproductieve dominante opvatting dat er geen onderscheid gemaakt mag worden tussen mannen en vrouwen. “We zijn allemaal gelijk!”
Nee verdomme: WE ZIJN ALLEMAAL VERSCHILLEND! Ga ik het nog mee maken dat we weer uit mogen gaan van de werkelijkheid in plaats van een ideologisch opgelegde wens-wereld?
*
__________________________________________________________________________
19-06-2025. 10.46u
Bekommernissen
Een komkommer-week: “Uren waarin niets gebeurt” (Neerlands Hoop). We verdoen onze tijd met de WK en de onzin die voetbaldeskundigen over ons uitbraken. Zelfs Trump lijkt zich overgegeven te hebben aan een langdurige siësta.
Het is zoeken naar wetenswaardige weetjes. Ik heb er twee gevonden:
- Uit onderzoek bij Resusapen op een eilandje bij Puerto Rico kunnen we leren dat slechte ervaringen in de jeugd onze genen beïnvloeden. En wel zo dat door die slechte ervaringen bepaalde genen sneller verouderen. De natuur zorgt zo voor een up-date van aan deze genen gekoppelde functies. De zoektocht naar een middel om het leven te verlengen lijkt daardoor weinig zinvol te zijn. We kunnen beter zoeken naar een middel om een gelukkiger en relaxtere jeugd te hebben: het oude adagium van de sociaal-democratie uit de vorige eeuw: “Welzijn boven welvaart”.
- En zo komen we vanzelf bij weetje 2: “Ik ben ook een marktdenker”, zegt oud onderwijminister Jo Ritzen op zijn 80e verjaardag, “maar de mens is niet alleen consument. En sommige zaken kun je beter aan overheden overlaten. In plaats van de NS te privatiseren hadden we de schouders onder Europese spoorwegen moeten zetten.” “Het al te makkelijk instemmen met privatiseringen en andere neoliberale maatregelen had grote invloed op de electorale neergang van de partij.”
Het is maar dat je het weet.