Vrouwen leven gemiddeld bijna drie jaar langer dan mannen. Hoe kan dat?
Trouw 2 oktober 2025
Van de 65-plussers die in 2024 na een val op de spoedeisende hulp terechtkwamen is twee derde vrouw, bleek deze week uit cijfers van VeiligheidNL. Toch leven vrouwen over het algemeen langer dan mannen: vrouwen worden gemiddeld 83,3 jaar volgens cijfers van het CBS, mannen 80,5. Hoe kan dat verschil worden verklaard?
Vrouwen leven in het algemeen gemiddeld drie à vier jaar langer dan mannen, bevestigt ook hoogleraar fysiologie in het Radboudumc Maria Hopman. Een eerste verklaring is volgens haar te vinden in de evolutie. “Kijk je vanuit het evolutionaire perspectief, dan heb je voor de voortplanting meer vrouwen nodig dan mannen: aan tien man en één vrouw heb je minder dan aan tien vrouwen en één man”, stelt ze.
Ook hebben vrouwen een genetisch voordeel. Mensen hebben over het algemeen 46 chromosomen in elke cel, verdeeld over 23 paren. Vrouwen hebben twee X-chromosomen (XX) als hun 23ste paar, wat hun vrouwelijke geslacht bepaalt.
“Mannen hebben XY, waarbij de Y ‘leeg’ is. Dat betekent dat mannen bij dat chromosomenpaar van alles maar één hebben, terwijl vrouwen bij dat chromosomenpaar van alles twee hebben”, legt Hopman uit. “Die dubbele aanleg bij vrouwen heeft voordelen bij kleine mutaties: je zou het kunnen zien als de back-up van de andere DNA-keten.”
Oestrogenen als ingebouwd voordeel
Daarnaast hebben vrouwen ook een ingebouwd voordeel in de vorm van oestrogenen. Deze vrouwelijke geslachtshormonen hebben als bijkomend effect dat ze beschermend werken voor hart- en vaatziekten en er minder aderverkalking optreedt.
“Vrouwen hebben tot de menopauze een hoog gehalte aan oestrogenen. Je ziet dan ook dat in de vruchtbare periode hart- en vaatziekten bij vrouwen minder voorkomen. Na de menopauze dalen de oestrogenen wel; dat hoeft niet meteen desastreus te zijn, maar het beschermende effect is wel weg.”
Vrouwen leven gezonder
Volgens Hopman werd het verschil in levensverwachting tussen vrouwen en mannen heel lang toegewezen aan het harde werken van mannen. “En het iets minder hard werken van vrouwen. Ik denk dat dat door de geschiedenis heen trouwens heel wisselend is geweest.”
“Wat wel risicofactoren in gedrag en leefstijl zijn: vroeger waren het veel meer mannen die rookten en het alcoholgebruik onder mannen lag ook hoger dan onder vrouwen. Vrouwen zijn meer bezig met een gezonde levensstijl: ze letten beter op wat ze eten, drinken minder alcohol.
“Ook nu zie je dat: het zijn vaak vrouwen die voor de havermelk en quinoa gaan. Vrouwen zorgen beter voor zichzelf; als je zelf niet op de been blijft, kun je ook niet voor een ander zorgen. Het is ook bekend dat getrouwde mannen en mannen in een relatie ouder worden dan single mannen, omdat hun vrouw die gezondere leefstijl toch meer in de gaten houdt of aanspoort om naar een huisarts te gaan.”