Groepsgeweld

Wie? Wat? Waarom?

De mens is een sociaal wezen. Om te overleven is hij/zij afhankelijk van de steun en de zekerheid/veiligheid die een groep biedt. Elk mens heeft behoefte aan de ondersteuning die een sociaal verband van een “eigen” groep biedt; een groep waarin het individu zichzelf herkend; waarin je het gevoel hebt begrepen te worden en daarmee het gevoel steun te zullen krijgen waar nodig.

Elke groep vormt zich door het gezamenlijk beleven van emoties. Zoals de geboorte of de dood van een groepslid. Het samen volbrengen van een groepsprestatie. Het bedwingen van een gevaar voor de groep. Enz. Het gezamenlijk doorleven van emoties zorgt dat de groepsband versterkt wordt en daarmee het gevoel van elk groepslid sterker te staan tegenover gevaren en tegenslagen die de wereld/ de samenleving met zich meebrengt.

Primaire groep is het eigen gezin. Belangrijkste emotie: geborgenheid

Secundaire groep is de familie. Belangrijkste emotie: vertrouwen.

Tertiaire groep is de “stam”; de buurt/de stad/ de streek/ het land/ de soort. Belangrijkste emotie: herkenning.

Groepsvorming of groepsgevoel komt ook door reële of vermeende overeenkomsten waaruit een gezamenlijk gevoelde of beleefde emotie voort kan komen: muzieksmaak, voorkeur voor een sportclub, huidskleur, gender, e.d. De gezamenlijk beleefde of opgeroepen emotie kan tijdelijk zorgen voor een versterkt groepsgevoel.

Kenmerk van elke groep is dat de identiteit en band versterkt wordt door het vergelijken met/ afzetten tegen/ strijd aangaan met een soortgelijke of nabije groep. Rotterdam – Amsterdam, vrouwen – mannen, Beatles – Stones, protestanten – katholieken, Randstad – provincie, rechts – links, zwart – wit christenen – moslims, enz.

Gezamenlijk gedeelde emoties versterken de groepsband. Gezamenlijk ervaren vreugde, een succes of overwinning, een samen ervaren prachtig concert. Hoe heftiger de samen doorgemaakte/meegemaakte emotie, hoe sterker de groepsband wordt. Gevaar, geweld, bedreiging, (doods-)angst, zijn zeer sterke emoties die indien gezamenlijk gevoeld/beleefd, de groepsband extreem versterken. Zie bv de sterke band die militairen onderling voelen als ze samen in een levensbedreigende gevechtssituatie hebben verkeerd.

De gelegenheidsgroep

Degenen die meededen aan de zg Coronarellen vormen geen homogene groep. De samenstelling leek sterk op die van de avondklokrellen in Eindhoven in 2020. Ook nu was het aanvankelijk een niet al te grote verzameling van mensen die zich onmachtig voelen. Tegenover de samenleving, tegenover bepaalde  gebeurtenissen, door persoonlijke ervaringen of door de maatregelen die de regering neemt om Corona eronder te krijgen.  De aard van het Coronavirus, het moeizame zoeken wereldwijd naar oplossingen, de slecht werkende maatregelen die de Nederlandse regering neemt en de onzekerheid uitstralende en stuntelige uitvoering hebben bij deze mensen gezorgd dat het gevoel van onmacht wordt vertaald in woede en frustratie.

Juist omdat zij geen daadwerkelijk deel zijn van een bestaande groep, vinden ze elkaar in de gezamenlijk beleefde emotie van verdringing van de gevoelde onmacht. Door macht te laten zien waar onmacht gevoeld wordt. Er ontstaat een tijdelijk groepsgevoel; het gevoel niet alleen te staan in de gevoelde onrechtvaardigheid.

De regelmatig gemaakte opmerking dat een deel van deze groep bestaat uit hooligans is onjuist. Hooligan groepen hebben dit soort groepen niet nodig. De hooligangroep is niet gebaseerd op een gevoel van onmacht maar op de behoefte om een herkenbare en gerespecteerde (gevreesde) groep te vormen met gezamenlijk beleefde sterke emoties. Heftige blijken van de band met elkaar en de club en confrontaties met “anderen”.

Waarschijnlijk zijn degenen die in de Coronarellen herkend worden als degenen die ook bij de hooligans gezien zijn, de rafelranden van die hooligangroep.

Een deel van de als hooligan geïdentificeerde geweldlegers zijn Einzelgänger; Te individualistisch en worden daarom door de hooligans niet serieus gezien als lid van de hooligangroep. Voorwaarde om tot de hooligangroep te behoren is namelijk dat je bereid bent jezelf weg te cijferen om de groep te steunen. Te sterk individualisme is leuk als decoratie bij confrontaties, maar geeft je geen gewaardeerde positie in de groep.

In niet hooligan gerelateerde potentiële relsituaties proberen deze individuen door extreem gedrag erkenning te krijgen en hopen zo toch een beetje acceptatie te krijgen van een hooligangroep.

Een ander deel van de als hooligan gekwalificeerde geweldplegers zijn minderjarigen die rond een hooligangroep hangen maar daar nog geen daadwerkelijk deel van uitmaken.  Deze  minderjarigen kunnen extreem gewelddadig worden omdat zij denken zo een meer gerespecteerde positie in de hooligan groep te verwerven.

Direct verwant aan genoemde groep minderjarigen zijn jonge jongens die in hun buurt streetgangs vormen en afkomen op potentieel explosieve situaties. Eenvoudig om te laten zien hoe gevaarlijk zij kunnen zijn. Het is hetzelfde type jonge jongens die door misdaadgangs geronseld worden om gevaarlijke klusjes op te knappen. Als drugsrunner, als zg uithalers in de havens of voor het plegen van liquidaties.

.