Dagboek 2026 - devdocs

17-07-2026. 10.49u

Watertekort

Hoe snel de klimaatverandering doorzet, weten we niet precies. Maar we krijgen meer droge periodes. Dat is duidelijk. Nu kan het elke droge zomer ook al gebeuren dat we moeten kiezen waar en aan wie we de beperkte hoeveelheid water die via de grote rivieren Nederland binnenkomt moeten toesturen.

Nederland moet zich aanpassen aan een situatie waarin er meer zout en minder zoet water beschikbaar is. Heel veel plannen worden pas over een paar jaar werkelijkheid. Daarom is het nodig nu al ideeën te ontwikkelen. Als we niets doen kan op termijn de drinkwatervoorziening, de landbouw en de natuur in gevaar komen. De politiek moet een keuze maken. Nederland zou bij het maken van keuzes voor de ruimtelijke ordening meer rekening moeten houden met verzilting. Waar willen we landbouw, woningbouw of defensieterreinen? Soms moet je kiezen voor een plek waar geen of weinig zoet water is, zodat elders ruimte komt voor een functie die niet zonder zoet water kan. Nu moeten we de gebieden waar boeren en kwekers zitten nog doorspoelen met zoet water. Maar we kunnen niet garanderen dat dat straks nog mogelijk is, omdat zoet water in droge periodes schaarser wordt. Dat kan al binnen een paar decennia het geval zijn. Dus moeten deze boeren naar een plek waar meer zoet water beschikbaar is.

____________________________________________________________

15-07-2026. 19.43u

Ontstaan van Deventer

Tijdens het Saalien (zo,n 200.000 tot 125.000 jaar geleden) werd het landschap letterlijk geboetseerd door een gigantische gletsjertong van honderden meters dik landijs.

Deze gletsjer schoof traag naar het zuiden en sleep een enorm diep en breed dal uit. Dit diepe bekken lag precies op de plek waar nu de IJssel stroomt.

Door de enorme kracht van het ijs werd de bodem aan weerszijden omhoog gedrukt. Hierdoor ontstonden de Veluwe aan de westkant en de Sallandse heuvelrug aan de oostkant van het dal. Na het smelten van het ijs bleef Deventer achter in een gigantisch smeltwaterdal. Rond 50.000 jaar geleden stroomde de Rijn een tijdlang door dit brede dal richting het noorden. Aan het eind van de ijstijd zorgde de harde wind er echter voor dat het dal ter hoogte van Deventer weer grotendeels dichtstoof met zandruggen. Dit wierp een natuurlijke barriére op, waardoor de Rijn werd afgesneden en afboog naar het westen. Pas eeuwen later, rond 400 na Chr., brak er definitief weer een Rijntak naar het noorden door: de huidige IJssel. Juist de de zandruggen en rivierduinen die in het Pleistoceen zijn gevormd, zoals de Noorderberg (Noorderbergkwartier) en de Berg waarop nu de Bergkerk staat, bleven als hogere heuvels droog liggen in het rivierdal. Het is op deze zandhoogten waarop de bewoners van Deventer zich veilig konden vestigen.

______________________________________________________________

15-07-2026. 18.26u

Nijlpaarden in de IJssel.

De oerijssel was een brede, prehistorische rivierloop en riviedelta die tijdens warmere periodes in het Pleistoceen door het huidige Nederlandse landschap stroomde. De IJssel was toen een machtig oersysteem dat destijds nauw verbonden was met de oer-Rijn.

Tijdens warmere tussen-ijstijden (interglacialen) heerste er in Nederland een subtropisch klimaat. De oer-IJssel vormde toen een ideale leefomgeving voor exotische diersoorten, waaronder de Hippopotamus antiquus (Reuzennijlpaard) en later de Hippopotamus incognitus. Ze gebruikten de Oer-IJssel en Oer-Rijn als snelweg om zich door Europa te verspreiden. De nijlpaarden deelden het Nederlandse rivierenlandschap met onder andere de Europese bosolifant, de bosneushoorn, waterbuffels, leeuwen en hyena’s. Bij baggerwerkzaamheden in de uiterwaarden van de IJssel en in de bodem van het IJsselmeer worden nog regelmatig fossiele botten en enorme hoektanden van deze nijlpaarden omhooggehaald.

_______________________________________________________________

15-07-2026. 10.34u

Watertekort

Nederland lijkt voor het eerst in vier jaar op weg naar een watertekort. Omdat het voorjaar ook natte periodes kende, viel het met de droogteproblemen in de afgelopen weken nog mee. Maar met de aanhoudend hoge temperaturen en – nog belangrijker – de extreem lage waterstand in de grote rivieren wordt de situatie nu snel nijpender. De aanvoer vanuit de grote rivieren is zeldzaam laag: alleen 1976 is vergelijkbaar”, zegt Harold van Waveren, voorzitter van de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW). “Met een zeer lage waterstand in de Bodensee en weinig neerslag in de voorspellingen in het stroomgebied van de Rijn lijkt er vooralsnog weinig verbetering op komst.”

___________________________________________________________________

14-07-2026. 10.13u

Overkokende samenleving

Kelli van der Waals, columnist. In Trouw vandaag

“Ik hoor van vroege twintigers dat ze helemaal niet van zins zijn om wat met hun hoge opleiding te doen, liever een paar dagen per week als barista werken en zo snel mogelijk moeder worden. Een docent op een mbo vertelde me over leerlingen die wel beter wisten dan streven naar een voltijds carrière naast een gezin – ze hadden gezien hoe het hun ouders had uitgeput.

Waarom zou je ook, in een overkokende samenleving waar – zelfs bij voetbal – alleen de regels gelden van wie het rijkst is. Wat je zelf nooit zal worden, met die rare inflatie en een enorme economische bubbel die gaat barsten (maar niet voordat AI alle banen heeft geschrapt).”

_____________________________________________________

13-07-2026 10.14u

Citaat:

“We zijn er beter aan toe als we een manier vinden om AI te gebruiken als een aanvulling op de samenleving. Niet als vervanging van menselijk contact of kritisch denken, maar als iets dat dit juist ondersteunt.”

Professor Jessica Petrowski (UvA).

_____________________________________________________________

week 28

11-07-2026 14.03

AI again

“Politiek gezien zijn sommige landen vooralsnog min of meer democratisch. Maar in economisch opzicht leeft elke wereldburger, zeker na de opkomst van AI, in een volstrekt oligargische situatie.” Aldus Reijer Passchier, hoogleraar Digitalisering en democratische rechtsstaat, in de Volkskrant vandaag.

Zoals Adam Smith al zei: zonder consumenten geen producenten. Als welvaart zich samenbalt bij enkelen loopt de economie uiteindelijk vast.

Neem bijvoorbeeld al die mensen die door AI de waarde van hun arbeid geleidelijk achteruit zien gaan of zelfs werkloos worden. Voor hen moeten, als de welvaart gegenereerd door AI niet goed wordt verdeeld, weer nieuwe economische mogelijkheden worden gecreëerd. Dat gaat ook ten koste van het klimaat door verdere exploitatie van de aarde, noodzakelijk om voor iedereen alsnog voldoende welvaart te behouden.

Democratische controle op AI is een urgente noodzaak. Maar extreme afhankelijkheden van grote bedrijven maken het vrijwel onmogelijk die bedrijven effectief aan publieke regels te houden. Gewone mensen staan als niet-eigenaar van AI en niet- of nauwelijks-aandeelhouder van AI-bedrijven grotendeels buitenspel. Zij moeten maar afwachten wat de AI-oligarchie voor hen in petto heeft, of er in een wereld met AI nog iets van sociaal-culturele, ecologische of politieke ruimte voor hen overblijft en of hun staat nog iets voor hen kan betekenen. Waar is het democratische alternatief waardoor die gewone mensen mee kunnen beslissen over ons aller toekomst? Waar is het internationale politieke front dat tegenwicht gaat geven tegen de tech-oligarchen?

Ik stel die vraag aan AI: “Er is geen sprake van één verenigd mondiaal politiek front; de aanpak is wereldwijd sterk versnipperd en politiek verdeeld. Het meest concrete internationale politieke tegenwicht tegen de macht van tech-oligarchen bevindt zich in de Europese Unie. Waar andere regio’s de markt grotendeels vrijlaten of techbedrijven juist politiek inbedden, probeert Brussel via wetgeving grenzen te stellen aan de ongebreidelde macht van Big Tech.“

Toch makkelijk dat je met je zorgen en vragen bij AI aan kan kloppen.

____________________________________________________________________________________

10-07-2026 11.42u

Volkskant vandaag: “Zonder fundamentele zelfreflectie blijven dominante wereldbeelden zich via data, algoritmen en statistische koppelingen in nieuwe technologie reproduceren en versterken.”

AI is nog niet af. AI is niet alleen een verzameling slimme algoritmen; de systemen zijn grotendeels gebaseerd op statistische modellen die leren van historische data. Op basis daarvan construeert AI voortdurend statistische koppelingen tussen woorden, beelden, gedragingen en beslissingen. Die koppelingen lijken objectief, maar zijn dat niet. Zij worden afgeleid uit data waarin dominante maatschappelijke wereldbeelden, zoals genderstereotypen en andere vormen van bias, al besloten liggen, en kunnen daardoor ongemerkt worden bevestigd en zelfs versterkt.

Innovatie van AI is noodzakelijk. Die innovatie ontstaat niet door bestaande algoritmen verder te verfijnen, maar door de vanzelfsprekendheden waarop zij zijn gebaseerd ter discussie te stellen. De uitdaging is niet alleen om intelligentere AI te ontwikkelen, maar ook om AI transparanter, zelfkritischer en maatschappelijk verantwoord te maken. Dat zou prioriteit moeten hebben voordat we in hoog tempo AI in de huidige vorm doorontwikkelen.

_______________________________________________________________

week 28

09-07-2026. 9.06u

‘t is weer voorbij die mooie zomer

1:12

Volgens Trump is het staakt-het-vuren tussen Iran en VS voorbij: ‘Het zijn zieke mensen’

Vannacht voerde het Amerikaanse leger aanvallen uit op Iraanse doelen. Meer dan tachtig doelen zouden zijn geraakt, waaronder luchtafweersystemen, commandonetwerken en tientallen kleine boten van de Islamitische Revolutionaire Garde. “Ik denk dat het voorbij is”, antwoordde Trump op een vraag van een journalist. “Het is tuig. Het zijn zieke mensen. Wat mij betreft is het gewoon tijdverspilling om met ze te onderhandelen.”

Je kon het aan zien komen: Amerika is ondanks Trumps schandalige beïnvloeding van de FIFA op genante wijze door België uit het WK-toernooi gegooid. Daarmee Trump de kans ontnemende om te shinen op ‘zijn’ WK. Dan maar weer waarmee hij nog wel de Grote Jongen kan uithangen: bombarderen. En zo geschiedde. Dit lijkt toch wel het einde van pogingen om op diplomatieke wijze een einde te maken aan de oorlog met Iran. En zijdelings geeft het Netanyahu de ruimte om door te gaan met het leegvegen van zuidelijk Libanon en het wegpesten van de laatste Palestijnen op de West-bank. Het zal wel een hete zomer worden met over de hele wereld oplaaiende brandhaarden. Letterlijk door de hitte- en droogte records. En door het losgeslagen geweld in het Midden-oosten, in Afrika, in Azië en in ons eigen Europa bij de oorlog in Oekraïne. En dan wil je niet denken hoe het zal zijn als Trump in november bij de tussentijdse verkiezingen een nederlaag leidt en er een winter volgt na een jaar zonder de olie van de vastliggende schepen in de straat van Hormoes.

Positief gedacht zie je dat Trump verdwaalt in zijn eigen waanzin en het is daardoor niet onwaarschijnlijk dat dat nog dit jaar zal leiden tot de ondergang van deze psychopaat.

____________________________________________________________________________

07-07-2026. 14.55u

Zeldzaam

Celeste Amarilla

” Mbappé is een gekoloniseerde Kameroener. Hij heeft niet eens geleerd te schrijven, in plaats van moedermelk, dronk hij kokosnoten en de hoogst opgeleide wezens waar hij naar luisterde waren chimpansees.” Aldus de Paraguayaanse senator Celeste Amarilla na het verlies van het elftal van Paraquay tegen Frankrijk. Zo authentiek hoor je racisme nog zelden. Deze zeldzame menssoort moet je onmiddellijk opzetten en in een museum plaatsen.

_____________________________________________________________________________________

week 27

05-07-2026. 13.24u

De Tour

Het is iets over elf uur in de ochtend. Achttien renners komen aan in Eaux Bonnes. Het weer is totaal veranderd. In Bayonne was het warm en bedompt, nu regent het, is het koud en mistig. Glad is het ook. Het tempo ligt extreem laag, zelfs voor deze Tour: een gemiddelde van 19,5 kilometer per uur. De Fransman Georges Cuvelier kijkt van onder zijn capuchon naar boven. Geen Aubisque te zien, alleen mist en regen. “Dat belooft niet veel goeds”, zegt hij.

Er is geschreven dat het hagelde en sneeuwde. Dat er een shakespeariaanse storm woedde. Dat er laagjes ijs op de rennersbenen zaten. Dat het een dag was in een decor als dat van de Noordpool. Op de Aubisque is het glibberen en glijden. De top is een modderpoel. Op delen van de Tourmalet is niet te rijden. Iedereen moet er van zijn fiets. Door de gestaag vallende regen, de mist en de kou. Door de gladheid. Door de onverharde wegen op de cols die ’s morgens door auto’s van toeschouwers waren omgeploegd. De kranten zijn eensgezind: de Tour van 1926 was bar en boos.

____________________________________________________________________

05-07-2026. 11.48u

Meer gejuich

De Duitse AFD met hun leider Alice Weydel is nu in de peilingen de grootste partij van Duitsland. Op het partijcongres van de AfD zaterdag in Erfurt werd Alice Weidel tot partijleider gekozen.

De AFD steunt massale deportatie van migranten. “Duitsland wordt een veilig land waar de huissleutels weer in de deur steken en pedofielen draconisch worden bestraft.”

Buiten demonstreerden zo’n 30.000 tegenstanders van de AFD. Die Herrschaft des Volkes, stond geprojecteerd op de achterwand van het podium in de Messe. De beeltenis van Elon Musk flitst een paar keer voorbij. Hij wordt beschouwd als medestrijder voor de vrijheid van meningsuiting.

Is dat het antwoord op fascisme?

_________________________________________________________________

week 27

04-07-2026 10.48u

Cabo Verde

____________________________________________________________________

01-07-2026. 10.08u

NRC vandaag: “Het aller-, allervervelendst voor het Nederlandse voetbal is de leegte van de ziel van het voetbal zelf. Vanuit het hart, vanuit intuïtie, is ingeruild voor op schoolborden uitgewerkte prietpraat. De KNVB zal het roer moeten omgooien.”

____________________________________________________________________

30-06-2026. 11.33u

No Comment

_____________________________________________________________________

week 26

26-06-2026. 9.51u

Rustgevend

Tegen mijn gewoonte in heb ik vannacht naar de wedstrijd gekeken van Oranje tegen een na twee dikke nederlagen gedesillusioneerd Tunesië. Een apathische en met nog steeds nul punten totaal gedemotiveerde ploeg.

Gewoon omdat het te heet was om te gaan slapen. Nederland moest winnen om te voorkomen dat het in de volgende ronde tegen Brazilië moet voetballen. Zeven minuten na de aftrap stond het 2-0 voor Nederland. In de wetenschap dat de rest van de wedstrijd vandaag in de krant een stuk spannender zou zijn dan live op tv, zette ik de tv uit en de deuren open om zo de nacht nog enigszins dragelijk te maken.

De Volkskrant vandaag over datgene waaraan ik vanacht ontsnapt was: “Na rust scoorde Tunesië uit een hoekschop, terwijl Japan vrijwel gelijktijdig een voorsprong nam tegen Zweden. Nog één doelpunt en Japan had eerste gestaan in de virtuele stand. In dat geval was Brazilië de volgende tegenstander geweest. Maar Oranje scoorde opnieuw en Zweden maakte gelijk (eindstand 1-1). Marokko is dus de volgende opponent.” Zo’n klusje kan je tegen zo’n zwak Tunesië wel aan het oranje boekhouderselftal overlaten.

De Volkskrant: “Hoog in het stadion oogde het spel rustgevend.” Dat is wat we willen! Rust! Niet dat overspannen gevoetbal en die hysterische supporters. Vooraf calculeren hoeveel energie de ploeg moet gebruiken om tot een aanvaardbaar resultaat te komen en de rest van de wedstrijd beschouwen als een verlengde drinkpauze. En schijt hebben aan je publiek ook al hebben die een godsvermogen betaald om naar je wedstrijd te mogen kijken. Die 40.000 in het oranje gestoken Amerikanen hebben hun pleziertje al gehad. Lallend en hupsend achter een door de KNVB gesponsorde Oranje dubbeldekbus.

Ik heb mijn deel van deze feestvreugde gehad in die eerste 7 minuten van de wedstrijd. Gelukkig hebben we nog een Marokkaans elftal dat nog wel beleving en inzet kent. Met supporters die ongetwijfeld na de komende wedstrijd tegen Oranje gaan laten zien hoe marokkaanse feestvreugde er uitziet.

___________________________________________________________

25-06-2026. 14.03u

Scheiße

De Duitse marine heeft de order voor het grootste aankoopproject in haar geschiedenis dat uitbesteed was aan de Nederlandse scheepsbouwer Damen, teruggetrokken. Damen won in 2020 de aanbesteding om vier nieuwe F126-fregatten te bouwen voor de Duitse marine. De kosten werden toen ingeschat op ruim 5 miljard euro. Het project liep al snel tegen allerlei problemen aan. Damen werkte met een nieuw softwaresysteem dat allerlei problemen opleverde, van verkeerd aangesloten kabels tot stalen onderdelen met de verkeerde afmetingen. Daarnaast had het Duitse ministerie van Damen geeist dat documenten niet per mail maar op papier aangeleverd moesten worden. En belangrijke eis daarbij: niet in het Engels, maar in het Duits! Het lukte Damen echter niet om aan die eisen te voldoen.

Damen miste meerdere deadlines en de kosten liepen op van de geplande 5 miljard naar18 miljard. De Duitse regering is er nu klaar mee en laat nu 8 in plaats van 6 fregatten bouwen door de Duitse scheepsbouwer TKMS. Die doen het voor 11,6 miljard euro. Meer voor minder. En belangrijk voordeel: alles in het Duits.

Wat mij al jaren ergert is dat een aanzienlijk deel van de Nederlanders de taal van onze belangrijkste buren weigert te spreken. Dan moet je ook niet piepen als onze goedwillende buren er na 6 jaar nederlandse onwil en onmacht de brui aan geven.

Hieruit lessen trekken is voor Nederland een paar (aan vervanging toe zijnde) bruggen te ver en is het allang geen nieuws meer als we op de diverse Europese vergelijkingslijstjes steeds dieper zakken. Maar misschien is dat wel de charme van onze “het komt wel goed” mentaliteit.

__________________________________________________________

25-06-2026. 8.59u

Dutch desease

Sheila Sitalsing Volkskrant. 20 juni 2026

Opgerold in een verlaten muizenholletje in de grond probeerde Vertrouwenindeoverheid zich op haar allerkleinst te maken. Ogen stijf dicht, handen ervoor, adem in. De ingang van het hol waar ze doorheen was geklauterd, lag links van de mestvaalt. Daar bovenop lag Betrouwbaarheidvanbestuur zachtjes ‘au au’ en ‘gáán we weer’ te kermen. Hij bloedde uit kleine snijwondjes.

‘Gáán we weer’, vat de boel aardig samen, dacht Vertrouwen. Lang was het goed gegaan met haar en Betrouwbaarheid. Ze waren leuk samen, al hadden ze weleens een mindere periode.

Zoals toen een toeslagenambtenaar ze een virus had toegehoest, waar Betrouwbaarheid heel ziek van was geworden. Of toen ze waren aangevallen door een gek met een mes; in het dagelijks leven deed hij in Groningen namens de overheid iets met aardbevingen. Soms moesten ze rennen voor hun leven, als politici gingen spelen wie het hardst met de SUV op uitkeringsgerechtigden in kon rijden.

Dan moesten ze er even uit. Roadtrip Schotse Hooglanden. Schreven de kranten dingen als ‘Vertrouwen in politiek op dieptepunt’, ‘Wantrouwen in de overheid: burgers zijn kopschuw geworden’, ‘Overheid is onbetrouwbaar en stapelt fout op fout’, ‘Historisch dieptepunt vertrouwen politiek’, ‘Logisch dat burgers een onbetrouwbare overheid niet vertrouwen’.

Vervolgens ging de ene onderzoeker aan de andere onderzoeker uitleggen dat het heus meevalt met het geschonden Vertrouwen, dat het er maar net van afhangt wat je met wat vergelijkt en welke periode met welke, dat we hier meer high trust dan low trust zijn, en dat je zeker nooit in Italië bent geweest.

Als het punt was bereikt waarop onderzoekers elkaar dom gingen noemen en politici buitenlanders de schuld gingen geven, zei Vertrouwen tegen Betrouwbaarheid: ‘Ze roepen ons wel als ze eruit zijn.’ Dan gingen ze samen even roken.

Er werd ontstellend veel over ze geschreven. Commissies, rapporten, herstelprogramma’s, langdurige onderzoekstrajecten. Titels als Gezagwaardigheid van het openbaar bestuur, Kennisnotitie vertrouwen in de politiek. Over hoe belangrijk Betrouwbaarheidvanbestuur en Vertrouwenindeoverheid zijn, hoe onmisbaar , hoe cruciaal, hoe hoeksteen. Zonder de een kan de ander niet bestaan. Zonder is er geen functionerend land, zonder laat niemand zich iets gelegen liggen aan wat de boven ons gestelden nu weer hebben bedacht. Als zij er niet zijn, is het niet raadzaam om ergens aan te kloppen en te zeggen ‘Ik ben van de overheid en ik kom u helpen’. Dan gaan mensen gillen en met deuren smijten.

Vertrouwen had er blosjes van gekregen. Zoveel lieve woorden, zoveel vertroeteling, zoveel waardering, zoveel goede bedoelingen. Samen met Betrouwbaarheid had ze hardop gefantaseerd over groter gaan wonen, met uitzicht en een tuin.

Toen belde Eemshaven. Hij struikelde over zijn woorden. Sophie Hermans had het nog zo beloofd, Groningen zou worden ontzien, er zou hand op het hart geen kerncentrale komen. En nu blijkt Eemshaven volgens Tennet de enige plek te zijn waar een kerncentrale mogelijk is, het staat op papier. Geef het een jaar en ‘iedereen’ vindt dat we in Groningen niet zo emotioneel moeten doen. We worden genaaid, bedonderd, wingewest, tot gekoloniseerde Groninger gemaakt. Ze haten ons.

Vertrouwen probeerde te sussen, ze zei ‘het is slechts een rapportje van de netbeheerder en niet van de politiek’, en ‘hier zijn diepe lades voor uitgevonden’, en ‘dit gaan ze echt niet doen’. Ze voelde zelf ook wel dat het er niet meer toe deed.

Ze begon te rennen, steeds harder.

___________________________________________________________

24-05-2026. 11.37u

Vervloekt

Engeland heeft de tweede WK-wedstrijd dinsdagavond op teleurstellende wijze gelijk gespeeld tegen Ghana. In het Foxborough Stadium van Boston bleef het bij 0-0. De Ghanese toverdokter Nana Kwaku Bonsam had voorafgaand aan de wedstrijd een vloek uitgesproken over de spits en aanvoerder van het Engelse team, Harry Kane. Kane was tijdens de wedstrijd geen schim van zichzelf en had geen verklaring voor zijn falende optreden. Andere teams zijn dus gewaarschuwd voor deze stille krachten van het west-afrikaanse land.

_______________________________________________________________

23-06-2026. 10.31u

Zeker 41 wolven die tussen oktober 2021 en maart 2026 van de radar verdwenen, zijn waarschijnlijk slachtoffer van stroperij.

______________________________________________________________________

23-06-2026. 9.27u

Multicultureel

De Volkskrant vandaag: “Het Amsterdamse streetwearmerk Patta maakte van het trainingsshirt voor Oranje een spraakmakende creatie, met verwijzingen naar de multiculturele achtergrond van het Nederlands elftal.”

Ik kan het niet laten om daar toch wat over te zeggen. En wel om de claim dat het shirt verwijst naar de multiculturele achtergrond van het Nederlands elftal. “Het trainingsshirt van Patta is bedrukt met geel-oranje vormen – Oranjeleeuwen, blijkt bij nadere bestudering –, die kriskras, en tegen een zwarte achtergrond, door elkaar lopen. Tussen de leeuwenkoppen door slingeren dikke ketenen, de zogeheten alakondre, een in Suriname populaire ketting die de smeltkroes van culturen in het land symboliseert.”

Smeltkroes van culturen? Het shirt is eerder een aanwijzing dat Amsterdammers hardnekkig blijven geloven dat Amsterdam de wereld is. Doordat het merendeel van de Surininaamse bevolking zich genesteld heeft in Amsterdam kan het zijn dat je in die stad bij je voetbalclub of bij pleintjesvoetbal vaker stadgenoten met een surinaamse achtergrond tegenkomt. Dat geldt niet voor het overgrote deel van de rest van Nederland om de eenvoudige reden dat daar nauwelijks surinaamse nederlanders wonen. Surinamers vormen ook niet de grootse groep die Nederland een multicultureel aanzien geven. Turkse Nederlanders vormen de grootste groep en zijn ook in grotere getale te vinden buiten de 3 grote steden, gevolgd door Marokkaanse landgenoten. Marokkaanse Nederanders zijn de laatste jaren dominanter vertegenwoordigd in het Nederlandse voetbal dan Surinaamse voetballers. Ruud Gullit is als boegbeeld al jaren over datum.

Het nederlandse straatbeeld kent een gevarieerde inbreng uit o.a. oost Europa, Oekraïne, Arabische, Afrikaanse en Aziatische landen. Dit alles tesamen geeft Nederland het aanzien van een smeltkroes. Jammer dat dat niet te zien is in het Oranjeshirt. Maar wellicht is dat dan weer de consequentie van een KNVB bestuur dat wel heel erg leunt op de Amsterdam Connection. En vanuit dat perspectief zal dit shirt het racisme niet doen verminderen.

_____________________________________________________________________

22-06-2026. 16.14u

Kwetsbare vrouwen

n.a.v. een reportage van Mariëlle van Bussel in de Volkskrant van18 juni 2026

Op dit moment verblijven in Nederland honderd vrouwen met een tbs-maatregel in een kliniek, slechts 6 procent van alle tbs’ers. 94 procent van de tbs-ers is man.

‘Vrouwelijke tbs-patiënten hebben meestal complexere problematiek dan mannen’, vertelt Vivienne de Vogel, die als onderzoeker in de Van der Hoeven Kliniek werkt en gespecialiseerd is in vrouwelijke tbs-patiënten ‘Ze hebben vrijwel altijd meerdere diagnoses die op elkaar inwerken. De meeste vrouwen zijn erg kwetsbaar, en hebben diagnoses als borderline, depressie en posttraumatische stressstoornis (PTSS). Anderen zijn, of lijken, minder kwetsbaar door een persoonlijkheidsstoornis als psychopathie.’

Vrouwen met een hoge mate van psychopathie lijken meer op mannen als het om hun delicten gaat. Het delict wordt vaker vanuit een winstmotief of dominantie gepleegd dan vanuit wanhoop.Levensdelicten, ook richting eigen kinderen, komen bij vrouwen in tbs-klinieken vaker voor dan bij mannen.

Psychopathie uit zich bij vrouwen anders dan bij mannen, zegt De Vogel. ‘Terwijl mannen zichzelf opblazen en intimiderend zijn, zijn vrouwen vooral manipulatief. Ze spannen anderen voor hun karretje, ook mannen met wie ze hier samenleven.

Ze vertelt over de vrouw die een handeltje had opgezet in de kliniek, maar de boel liet opknappen door mannelijke medepatiënten, waardoor zij gepakt werden. Of vrouwen die flirtend gedrag vertonen richting mannen, waardoor de man in de problemen komt en de vrouw buiten schot blijft.

Onderzoeker Vivienne: “Buiten de kliniek krijgen vrouwen ook te maken met mannen, dus kunnen we ze hier al weerbaarder maken in het contact.”

______________________________________________________________________

22-06-2026. 12.20u

Met dank aan Maarten Boudry Volkskrant 21 juni 2026,

Heet

In Europa hebben we door onze ligging minder hittedagen dan vrijwel overal ter wereld. Toch zijn in Europa per hoofd van de bevolking de meeste hittedoden te betreuren . Zo stierven in de zomer van 2022 ruim 61 duizend Europeanen aan de gevolgen van hitte.

Heeft onze leeftijdspiramide er iets mee te maken? In Europa wonen inderdaad veel senioren, en die zijn veel gevoeliger voor extreme hitte. In de VS wonen eveneens veel senioren, en Japan telt zelfs meer ouderen per hoofd van de bevolking dan Europa. Toch is het risico om aan hitte te sterven daar veel lager. In Europa is slechts een vijfde van de woningen uitgerust met airconditioning, tegenover zo’n 90 procent in de VS en Japan.

Hier in Europa vinden we dat je een hittegolf maar gewoon moet uitzweten. We krijgen tips over gordijnen sluiten en water drinken, alsof we nog in de jaren vijftig leven.

In 2020 en 2021 trokken we miljarden uit om kwetsbare ouderen tegen covid te beschermen. Waarom vertikken we het dan om diezelfde kwetsbare ouderen een koele kamer te geven tijdens een hittegolf? Gaat het weer gewoon ordinair over geld? Een vaste airco verslechtert in veel Europese landen je energielabel. Resultaat: eigenaars en verhuurders installeren er geen, of halen ze zelfs weg. De gemiddelde Europeaan stoot veel meer CO₂ uit voor verwarming in de winter dan voor verkoeling in de zomer, maar geen politicus zou het in zijn hoofd halen om de thermostaat ’s winters op 15 graden te zetten of verwarming weg te zetten als een decadente luxe voor verwende watjes.

We lopen weer op tegen onze terughoudendheid als het gaat om te anticiperen op veranderende omstandigheden. Ooit zullen we ons het hoofd breken hoe we de problemen die we over ons afgeroepen hebben op moeten lossen. Zoals dat nu ook gebeurt met de stikstofcrisis of de netcongestie. Dan is de politiek urgente vraag hoe we kunnen voorkomen dat kwetsbare medemensen slachtoffer worden van de (ook al door ons eigen handelen of het nalaten daarvan veroorzaakte) klimaatverandering. Maar tot die tijd is het advies: goed smeren, blijf uit de zon en drink veel water. Want een airco is voor watjes.

_____________________________________________________________

22-06-2026. 10.52u

Overpeinzingen op een nog niet te warme maandagochtend.

Sinds de wetenschappelijke revolutie bekijken we de wereld met een koele, redelijke blik en proberen we de werking van het universum te vangen in wiskundige wetten. Het ‘wetenschappelijke dogma’ waarin kennis gelijk staat aan macht. De Duitse socioloog Max Weber noemt het de ‘onttovering van de wereld’: de magische verwondering verdwijnt, om plaats te maken voor rationele calculatie. Om de wereld om ons heen te doorgronden, grijpen we niet langer naar mythes of goden, maar naar wetenschappelijke instrumenten en nieuwe technologieën.
Ondertussen blijft één vraag echter onbeantwoord: wat is de betekenis van het leven? Konden we voorheen onze blik nog tot de hemel richten, sinds de dood van God zijn we ook voor dit soort brandende levensvragen op onszelf aangewezen. Religie bood op z’n minst een denkrichting. Wetenschap niet. We kunnen atomen splitsen, menselijke cellen kweken in varkens en sterrenstelsels ontdekken, maar het brengt ons geen stap dichter bij het enigma des levens. Zelfs het slimste algoritme kan hier geen antwoord op geven. Het is zoals de scène uit de sciencefictionklassier A Hitchhiker’s Guide to the Galaxy waarin de computer Deep Thought wordt gevraagd naar het ‘antwoord op de ultieme vraag over het Leven, het Universum en Alles’. Na 7,5 miljoen jaar rekenen komt Deep Thought met een antwoord: ‘42’.

Yuval Noah Harari

_________________________________________________________________

week 25

20-06-2026. 09.48u

Hormonen

In Trouw vandaag een artikel van psychologen Estrella Montoya en Esther Jansen. Montoya is geen onbekende in het vakgebied. Tien jaar lang deed ze onderzoek aan de Universiteit Utrecht naar het effect van hormonen op het brein. Er is een enorme kenniskloof over vrouwengezondheid en specifiek over hormonen.

Ik ben op een leeftijd dat ik het ontstaan van die kenniskloof heb moeten meemaken. De jaren 70 van de vorige eeuw waren de jaren van de 2e feministische golf. Gelijke rechten voor vrouwen! Nee, meer dan dat: gelijke behandeling voor mannen en vrouwen! Op radicale wijze werden als seksistisch gediognistiseerde uitingen verbannen. Daaronder de – zeker seksistisch bedoelde – uitingen over onderscheidend vrouwengedrag: “Ze heeft weer last van haar hormonen” als een vrouw een keer van zich af beet. Binnen de kortste keren werd alles wat met hormonen te maken had in de ban gedaan als zijnde een mannen manier om vrouwen in een hoek te zetten. Deze kijk op de wereld zette zich door in de medische wereld.

Intsussen bekend is dat er bijvoorbeeld ook geen onderscheid gemaakt werd tussen mannen en vrouwen bij symptomen die op een hartinfarct kunnen wijzen; met alle soms dodelijke foute diagnoses tot gevolg. Als het om hormonen gaat zijn de gevolgen nog dramatischer: elke diagnose die er op kon duiden dat klachten van vrouwen anders behandelt zouden worden werd tot voor kort gekenschetst als onderdrukkend. De gevolgen zien we terug bij zwangerschap en bevalling waar de enorme invloed van hormonen gedurende die periode vooral als storend voor de carrierekansen van de vrouw wordt gezien. De hormoon-gestuurde betrokkenheid van een moeder als haar kind ziek is wordt gewoon genegeerd of benadert als een lacune in de rol die de man speelt in de zorg voor het kind.

Psycholoog Esther Jansen denkt terug aan haar opleiding waar ze wel leerde om cliënten te vragen naar slaap, voeding en omgevingsfactoren, maar niet naar de menstruatie of hormonale levensfase.

Over stemmingswisselingen tijdens de overgang, een postpartumdepressie en PMDD (Premenstrual Dysphoric Disorder): een stemmingsstoornis die alleen in de laatste fase van een menstruatiecyclus optreedt. Over vrouwen die al mentale klachten hebben en daar meer last van hebben als hormonen schommelen. Bijvoorbeeld gedurende de menstruatiecyclus of tijdens een zwangerschap. Daarover leerde je niets. ‘Mind blowing’. Alsof de wereld uitsluitend uit mannen bestaat met op mannen gerichte diagnoses, aandacht en zorg.

En nog steeds is er deze contraproductieve dominante opvatting dat er geen onderscheid gemaakt mag worden tussen mannen en vrouwen. “We zijn allemaal gelijk!”

Nee verdomme: WE ZIJN ALLEMAAL VERSCHILLEND! Ga ik het nog mee maken dat we weer uit mogen gaan van de werkelijkheid in plaats van een ideologisch opgelegde wens-wereld?

__________________________________________________________________________

19-06-2025. 10.46u

Bekommernissen

Een komkommer-week: “Uren waarin niets gebeurt” (Neerlands Hoop). We verdoen onze tijd met de WK en de onzin die voetbaldeskundigen over ons uitbraken. Zelfs Trump lijkt zich overgegeven te hebben aan een langdurige siësta.

Het is zoeken naar wetenswaardige weetjes. Ik heb er twee gevonden:

Uit onderzoek bij Resusapen op een eilandje bij Puerto Rico kunnen we leren dat slechte ervaringen in de jeugd onze genen beïnvloeden. En wel zo dat door die slechte ervaringen bepaalde genen sneller verouderen. De natuur zorgt zo voor een up-date van aan deze genen gekoppelde functies. De zoektocht naar een middel om het leven te verlengen lijkt daardoor weinig zinvol te zijn. We kunnen beter zoeken naar een middel om een gelukkiger en relaxtere jeugd te hebben: het oude adagium van de sociaal-democratie uit de vorige eeuw: “Welzijn boven welvaart”.
En zo komen we vanzelf bij weetje 2: “Ik ben ook een marktdenker”, zegt oud onderwijminister Jo Ritzen op zijn 80e verjaardag, “maar de mens is niet alleen consument. En sommige zaken kun je beter aan overheden overlaten. In plaats van de NS te privatiseren hadden we de schouders onder Europese spoorwegen moeten zetten.” “Het al te makkelijk instemmen met privatiseringen en andere neoliberale maatregelen had grote invloed op de electorale neergang van de partij.”

Het is maar dat je het weet.

_____________________________________________________________________

week 24

12-06-2026. 10.39u

Suzanne

Voormalig Go Ahead Eagles-dokter Suzanne Huurman (36) is de enige vrouwelijke teamarts van dit WK. “Suzanne, Suzanne, ik ben stapelgek op jou!”, zongen de supporters – naar de popklasieker van VOF de kunst – als Suzanne het veld over rende naar een geblesseerde speler.

Zondag zit ze naast Dick Advocaat op de bank tegen Duitsland, met Curaçao.

Tussen 2015 en 2018 was Suzanne clubarts van Go Ahead Eagles. Later bij PSV en Real Madrid. En nu dus het WK met Curaçao, de stuntploeg van Advocaat. Dat Suzanne bij het team van Curaçao op het WK zit is alleen al een reden om te hopen dat Curaçao de volgende ronde haalt.

_________________________________________________________________________

09-06-2026. 10.19u

Gezonde varkens

Varkens gaan mogelijk binnenkort voor meer duidelijkheid zorgen in de discussie over hoe gezond biologische voeding is. De Wageningen Universiteit, de Universiteit Utrecht en het Louis Bolk Instituut doen op verzoek van het ministerie van Landbouw onderzoek naar de invloed van biologische voeding op de gezondheid van deze dieren. De werking van het inwendige systeem van een varken lijkt erg op het menselijk lichaam.

Een groep zeugen krijgt biologisch varkensvoer en een andere groep krijgt conventioneel voer vanaf de bevruchting. Bij twee andere groepen krijgen biggen, zodra ze geen melk van hun moeder meer krijgen, biologisch of conventioneel voer. Bij deze vier groepen wordt als de dieren jongvolwassen zijn gemeten hoe gezond de dieren zijn.

Er is echter een probleem als uit het resultaat ook conclusies getrokken worden ten aanzien van de gezondheid van mensen. Want gezondheid is niet één op één te relateren aan voeding. Gezondheid is afhankelijk van je levenswijze, van je omgeving, van je genen en ja: ook deels van wat je eet. Die factoren kan je bij varkens sturen door ze onder een streng regime te plaatsen waarbij het varken geen eigen leven mag leiden, maar een leven zonder omgevingsfactoren die invloed kunnen hebben op het onderzoeksresultaat: in strikte isolatie. Wat bij mij dan meteen opkomt: hoe ongezond is dat? En wat willen we daarvan leren?

Makkelijker en 100x beter is het om wettelijk vast te leggen dat activiteiten die slecht zijn voor het milieu verboden worden. Hoe gezond of ongezond individuen willen leven moeten ze zelf weten als ze daardoor maar niet te storend, vervuilend of op een andere manier schadelijk voor hun omgeving/medemens zijn.

Dus laat die varkens lekker in hun pfas modderpoel spelen en ratten eten en misbruik ze niet om een typische mensen-discussie over biologisch of conventioneel eten van een winnaar te voorzien.

______________________________________________

Dit is ook maar een mening

Van Sander Schimmelpenninck, journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant.

Afgelopen week ontdekte de Nijmeegse politicoloog Roderik Rekker dat de manosphere, in weerwil van alle aandacht, geen enkele invloed heeft op het stemgedrag van jonge mannen. Ik heb nog geen tijd gehad om uit te zoeken hoe deugdelijk dat onderzoek is, ik heb immers voor een baby en peuter te zorgen. Maar misschien moeten we het óók eens hebben over de womanosphere, waarbinnen er wel héél gretig gerommeld wordt met cijfers. Over de zorgkloof dus, maar ook over de loonkloof. Dezelfde kloofondernemers voeren namelijk consequent het ongecorrigeerde percentage (verschillend loon bij verschillend werk) in plaats van het gecorrigeerde (verschillend loon bij hetzelfde werk) op.

Weinig mensen blijken immuun voor de verlokkingen van cijfers die perfect aansluiten bij een persoonlijke ervaring of onderbuikgevoel. Het strooien met misleidende cijfers ondermijnt echter de goede zaak en leidt af van het terechte punt dat mannen meer moeten zorgen. Ze doen zichzelf anders tekort, zou ik daar als gelukkige huisvader aan toe willen voegen. Tot slot zouden kwaliteitsmedia misschien ook eens mannen kunnen laten schrijven over de loon- en zorgkloof; dat is immers een zaak van ons allemaal.

____________________________________________________________________

week 23

06-06-2026. 11.25u

Nationalisme

Bij verkiezingen in Schotland en Wales deden de nationalistische partijen Plaid Cymru en de Schotse Nationale Partij (SNP) het beter dan Labour. Zij werden er de grootste. In Schotland was dat geen verrassing. De SNP regeert er al negentien jaar. Maar in Wales was het voor het eerst in honderd jaar dat Labour niet de grootste werd. De partij zakte naar een schamele negen zetels. Zowel in het parlement van Wales als dat van Schotland (en ook dat van Noord-Ierland) is nu een partij de grootste die onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk nastreeft.

De angst wordt aangewakkerd dat het Verenigd Koninkrijk uiteindelijk in vier staten uiteen zal vallen: Engeland (59 miljoen inwoners), Schotland (5,5 miljoen inwoners), Wales (3 miljoen) en Noord-Ierland (2 miljoen) door partijen als Plaid Cymru en SNP op één hoop te vegen met het rechtse Reform UK. Zeer ten onrechte. Er is een wezenlijk verschil tussen het linkse inclusieve nationalisme van de partijen in Wales en Schotland en het rechtse Britse nationalisme van Reform UK. Dat laatste is een uitsluitende vorm van nationalisme, gebaseerd op iemands etnische identiteit. Het nationalisme in Wales en Schotland baseert zich op het idee van ‘burgerschap’. Dit betekent dat iedereen die in Wales woont en zich bij Wales voelt horen, een aandeel heeft in de toekomst van de natie. Of zo iemand een witte of zwarte huid heeft, maakt bij inclusief nationalisme niet uit. Of je christen, moslim of atheïst bent evenmin. Zelfs de vraag of jij of je ouders in Wales of Schotland zijn geboren, is voor inclusief nationalisme niet doorslaggevend. Het gaat er, volgens de officiële partijlijn van Plaid Cymru en de SNP, puur om of je je onderdeel van de natie voelt.

Plaid Cymru en de SNP zijn linkse partijen, gericht op economische herverdeling. Het populistische Reform UK houdt er een neoliberaal wereldbeeld vol vrijemarktwerking op na.

Het inclusieve nationalisme van Wales en Schotland lijkt een toepasbaar antwoord op het uitsluitende nationalisme van radicaal-rechts.

___________________________________________________________________

04-06-2026. 10.46u

Zwijgende meerderheid

Op 11 juni begint het WK in Amerika: in Canada, de VS en Mexico. Gisteren speelde het Nederlands elftal een ‘uitzwaaiwedstrijd’, voordat ze vandaag naar de VS vertrekken, in de Kuip in Rotterdam tegen het nationale team van Algerije. De Kuip was voor 30% gevuld met Algerijnse supporters die van België en Frankrijk naar Rotterdam gereisd waren om hun team te zien spelen. Want het is vrijwel onmogelijk voor een supporter uit Algerije om hun team in Amerika te zien spelen: absurde visumprocedures en onbetaalbare tickets- en hotelprijzen.

Ondanks de tweederde meerderheid van de de oranjefans leek het of het een thuiswedstnrijd was voor Algerije door de fanatieke aanmoedigingen van hun aanhang. Nederland verloor de wedstrijd met 0-1. Dat is niet verwonderlijk. Verwonderlijk is wel dat in de commentaren nooit een belangrijke oorzaak ter sprake komt: dat het oranje-publiek bij interlands een zwijgende meerderheid is zonder massale gelijkgestemde liederen of aanmoedigingen waarmee je je team dat zo belangrijke adrenalineshot kan geven. Adrenaline is door het lichaam zelf aangemaakte doping waardoor je een tijdelijke sterke toename krijgt van reactiesnelheid, (wils-)kracht en uithoudingsvermogen. Het kan doorslaggevend zijn in de wedstrijd. Meer nog dan de voetballende kwaliteiten van de individuele spelers.

Is dit weer zo’n rancuneus verzinsel? Zeker niet. Het is gebaseerd op grondig wetenschappelijk onderzoek. Het onderzoek had een trieste aanleiding. Argentinië voerde na een dodelijk incident met een voetbalsupporter in 2013 een stadionverbod in voor alle uitsupporters in de hoogste divisie. De lege uitvakken waren ideaal voor een onderzoek naar de invloed van de steun van supporters. Dat onderzoek vond plaats bij 1320 wedstrijden. Aangetoond werd dat voetbalteams beter gaan presteren als zij gesteund worden door hun fanatieke supporters. Met fanatieke eigen supporters op de tribune is de kans op een goed resultaat een stuk groter. Zonder fanatieke eigen supporters op de tribune, ontdekten de onderzoekers, nam de verlieskans van voetbalteams met wel 20 procent toe. Naast de grotere verlieskans van het uitspelende team zonder supporters bleek ook dat de kans om meer tegengoals te krijgen steeg, puur omdat er geen meegereisde fans waren.

Dit onderzoek is als wetenschappelijke publicatie opgenomen in Management Science en de universiteit van Tilburg.

De tegenvallende prestaties zijn dus een verklaarbare wederkerende ergernis. Maar om dat de Oranjefans kwalijk re nemen gaan we niet doen. De commerciële belangen rondom Oranje zijn daarvoor te groot. Zie de stroom aan commercials rond Oranje. Commentaren sluiten zich daarom kritiekloos aan bij de zwijgende meerderheid.

_____________________________________________________________________________

week 22

31-05-2026. 7.54

Nasrah

“Een journalist gaat op de ellende af. Je moet het zien en horen, er is geen ruimte om je af te vragen wat het met jou doet. Maar natuurlijk, als het volstrekt normaal is geworden om terloops, bij een kopje koffie, te zeggen dat alle Palestijnen uitgeroeid moeten worden… natuurlijk voel ik daar iets bij.”

________________________________________________________________

29-05-2026. 9.15u

Warum Frauen in der DDR doppelt so häufig zum Höhepunkt kamen.

Misschien kunnen we nog wat leren van socialistische seks.

Filmpje: ‘En mijn penis? Heb je die niet nodig?’ Een filmpje uit de DDR-tijd.

________________________________________________________________

27-05-2026. 10.32u

Stamp-haat

Op radio NPO2 een quizspelletje. Liever hoor ik nieuws en actualiteiten, maar ik ben daarin in de minderheid. Dus muziek gelardeerd met – teveel – stompzinnig geleuter van de dienstdoende presentator. En nu dus een quiz waarvoor zich een GenZ kandidaat had gemeld. Bijna alle vragen had hij goed. Hij strandde op de vraag hoeveel 7×6 is. Hij moest helaas passen. Is ook te moeilijk voor GenZ. Net als vragen over geografie, in het huidige onderwijs ondergebracht onder de noemer ‘wereldoriëntatie’ of ‘mens en maatschappij’. Doen we niet meer op school. Ergens in de vorige eeuw werd geografische kennis en hoofdrekenen gekwalificeerd als “stampen”. En dat had een conotatie met dictatoriale methoden. Dus fout. Dus weg ermee. Voortaan wordt geleerd hoe je iets kan opzoeken hetgeen nu met Google en AI het zelf weten ruimschoots heeft overvleugeld. “Hoeveel is 7×6?” Het antwoord is uitgewist door stamp-haat. Of zoals een tiener zei in één van de vele straatvragen op tv: “Waarom moet ik dat weten?” Mijn antwoord: “Ik pas”.

_________________________________________________________________

25-05-2026. 10.43u

The Bright Side of Live

Onlangs publiceerde Zilli Vieira samen met collega’s van de Universiteit van New Mexico in de VS en de Universiteit van Queensland in Australië een artikel waarin ze een verband leggen tussen de regelmaat in het aantal zonnevlekken, met elke 11 jaar een maximum, en het wereldwijd uitbreken van revoluties tussen 1900 en 2014.

Ze beweren daarbij niet dat een actieve zon op zijn eentje een heel land kan destabiliseren, maar wel dat het er onder andere toe kan bijdragen dat mensen minder goed met stress omgaan. ‘In die zin ‘veroorzaken’ zonnemaxima geen revoluties’, schrijven ze, ‘maar kunnen ze collectieve emoties versterken, en daarmee de waarschijnlijkheid vergroten dat meer directe aanleidingen, zoals onderdrukking of economische schokken – de bevolking massaal in het geweer brengen.’

Daarmee haken ze aan bij een van hun vroege voorlopers: in 1918 promoveerde de Russische biofysicus Alexander Tsjizjevski op een proefschrift waarin hij een verband legde tussen zonnecycli en historische gebeurtenissen. Het kostte hem 24 jaar later zijn vrijheid, omdat Sovjetleider Jozef Stalin ervan hoorde en eiste dat hij dat idee zou herroepen. De leerstellingen van het communisme lieten geen ruimte voor natuurlijke oorzaken van de revoluties van 1905 en 1917.

In zijn voetspoor waren het lange tijd vooral Russen die onderzoek deden naar wat ze ‘heliobiologie’ noemden. In het westen werd die benadering lange tijd met scepsis bekeken. De vooraanstaande Nederlandse zonnefysicus Kees de Jager (1921-2021) deed het af als pseudowetenschap.

En die scepsis speelt nog steeds een rol. Dat artikel over revoluties is te lezen op de website van de Universiteit van New Mexico, het gepubliceerd krijgen lukt steeds maar niet, vertelt Zilli Vieira. En de verbanden die ze ziet tussen allerlei biologische functies en het magnetische veld, roepen bij natuurkundigen vragen op. “Die zeggen dat het veld daar veel te zwak voor is. Maar we zijn als mensen nu eenmaal omringd door fotonen, en onze lichamen werken met elektriciteit. We worden niet alleen beïnvloed door zichtbaar licht, dat bijvoorbeeld ons dagritme regelt, maar ook door andere golflengten in het spectrum, van infrarood tot gammastraling, die je niet ziet.

“Hetzelfde geldt voor het magnetische veld. Wij hebben cellen die daar gevoelig voor zijn, net zoals dieren en planten die hebben. Dieren reageren daar anders op, ze gebruiken het bij de trek. Wij mensen raken er geagiteerd door, we gaan ons anders gedragen. En dat zouden we serieuzer moeten nemen.”

_____________________________________________________________________

week 21

21-05-2026. 11.00u

Citaat uit begin 2026 van dit dagboek: “Trump had het bewind in Cuba op Venezulaanse manier willen doen verdwijnen na het WK. Want de glorie van het WK in zijn land mag niet besmet worden met gedoe. Maar wat moet hij met de tijd tussen het eind van de strijd in Iran en het begin van de WK? Een maand verveling is onvoorstelbaar. Never a dull moment! Daarom nu al de aankondiging dat het bewind in Cuba niet lang meer heeft. Deze ongetwijfeld heftige regime-change vult dan mooi de tijd tot het begin van de WK op 11 juni waar Trump met een blank geweten en gelauwerd met gouden kransen kan stralen in zijn zomerzon.”

We zijn inmiddels 2 maanden verder en Trump was de afgelopen weken het geloof in zijn eigen onveilbaarheid aan het verliezen. De voorspelde snelle overwinning op Iran bleef uit. De wereldwijde economische ellende door de afsluiting van de straat van Hormuz heeft zijn aanzien ernstig aangetast. Trump moet zich nu herpakken of accepteren dat hij America niet Great gemaakt heeft, maar juist voor de hele wereld de geestelijke armoede van de president van de VS en zijn aanhang heeft getoond.

Trump moet weer presteren. Allereerst moet het debacle rond Iran een beter aanzien krijgen. Netanyahu en zijn extreem rechtse clubje staat daarbij in de weg. Die moet terug in zijn hok. Een knallende ruzie over de telefoon is het begin van die schermutselingen. Tegelijkertijd heeft Trump Cuba nog als troefkaart. En die gaat hij nu uitspelen. Door Trump’s blokkade van Cuba is dit land in ernstige nood gekomen. De bevolking van Cuba is inmiddels bereid veel te accepteren om van de ellende af te komen. En dat was ook de bedoeling. De regering-Trump heeft nu 100 miljoen dollar aan humanitaire hulp toegezegd aan Cuba. Onder voorwaarden:

Betekenisvolle hervormingen: Het communistische regime in Cuba moet akkoord gaan met ingrijpende politieke en economische hervormingen van hun systeem.
Geen inmenging door het regime: De Cubaanse regering mag de hulpgoederen (zoals rijst, bonen en zonnulampen) zelf niet innemen, herdistribueren of politiek misbruiken.
Distributie via de kerk: De distributie van de hulp moet volledig via onafhankelijke kanalen verlopen, specifiek de Katholieke Kerk en hulporganisatie Caritas.
Amerikaans toezicht: Functionarissen van de Amerikaanse ambassade in Cuba moeten ter plaatse in het veld controleren of de hulp op de juiste bestemming aankomt.
Toestaan van satellietinternet: Cuba moet toestaan dat de Verenigde Staten de bevolking voorziet van gratis, snel satellietinternet.

Kortom: Amerika neemt het roer over in Cuba.

Het Cubaanse regime heeft de hulp vanwege deze strenge voorwaarden geweigerd. En daar komt het Trump scenario in werking. De voormalige Cubaanse president Raúl Castro is aangeklaagd in de Verenigde Staten. Hij wordt beschuldigd van onder meer samenzwering en moord. De VS verwacht dat hij “uit eigen wil of op een andere manier” naar de Verenigde Staten komt. Die andere manier zou dan dezelfde zijn als Chavez uit Venezuela naar Amerika kwam: opgehaald door amerikaanse special forces. Dat zal even onrust geven, maar de nood onder de bevolking is inmiddels zo hoog dat de door de huidige Cubaanse leiding voorspelde gewapende strijd van korte duur zal zijn. Het zou zomaar kunnen dat de kleinzoon van voormalig Cubaans leider Raúl Castro, die de zegen heeft van minister van buitenlandse zaken van de VS Marco Rubio, als de nieuwe leider van Cuba gepresenteerd wordt. Kunnen we ons toch weer gewoon druk maken over het WK, over de slechte prestatie van Oranje en over de schandalig hoge prijzen daar in Trump-country.

____________________________________________________________

19-05-2026. 9.53u

Hummus

In Trouw vandaag de kop: “Hoe Israël zich hummus toe-eigende“. Een interview met schrijfster Dafna Hirsch. Dafna doet al jaren onderzoek naar hummus. Op zich kan dat een -voor culinair geïntereseerden- interessant interview opleveren. Maar Dafna heeft ook een standpunt over Israël dat je niet onmiddelijk aan hummus zou linken: “Er zijn veel manieren waarop voedsel door de bezetting als wapen wordt ingezet.” Het interview werd gedaan door de midden-oosten redacteur van Trouw en die vond het blijkbaar een goed onderwerp om het geweld van Israël tegen de Palestijnen ook vanuit deze invalshoek nog eens te benaderen.

Maar als we ons concentreren op de hummus is de kop van het interview wel erg sturend. Over de meest uiteenlopenede gerechten is er vroeg of laat een discussie waar het oorspronkelijk vandaan komt. Bij gecompliceerde gerechten wordt vaak zelfs de naam van de kok die het recept samenstelde als bron genoemd. Voorbeelden van het claimen van de oorsprong van bepaald eten zijn er te over: Is de pizza zoals wij die kennen Amerikaans of Italiaans? Is de indische rijsttafel typisch Nederlands of is het Indonesisch? Leuke gesprekstof aan tafel met een goed glas wijn erbij.

Een dergelijk gesprek over hummus is onmogelijk. Om de eenvoudige reden dat het gaat om een gerecht dat waarschijnlijk al in de tijd van Jezus of daarvoor in het midden-oosten werd gegeten. Je kan dat met enige waarschijnlijkheid stellen omdat hummus niet meer is dan gestampte kikkererwten vermengd met Tahin (sesampasta) en olijfolie. Op smaak gebracht met plaatselijke kruiden en citoensap. Dat als recept claimen zou bij geen enkele rechter standhouden en is net zo interessant als een discussie wie op de BBQ geroosterd vlees kan claimen als recept. Het artikel is goed voor een prominente plaats in de krant omdat het past in de verontwaardiging over hoe Israël omgaat met de Palestijnen. Ofwel: hoe het toch weer lukt om het geweld van Israël tegen de Palestijnen ook vanuit deze invalshoek nog eens te benaderen. Ik zal daardoor mijn humeur niet laten verzuren als ik hummus ga eten.

_________________________________________________________________

week 20

15-05-2026. 9.38u

2026

65 years after

__________________________________________________________________

14-05-2026. 13.20u

Way out

Hoe moeilijk is het om op een aanvaardbare manier om te gaan met asielzoekers? Blijkbaar erg moeilijk: al in de tijd van Pim Fortuyn moesten we constateren dat het asielbeleid tot onaanvaardbare problemen leidde. Het heeft niet geholpen om degenen die roepen dat ze last hebben van het (gebrek aan) asielbeleid, weg te zetten als racist, xenofoob, extreem-rechts of relschopper. Daarom hier suggesties voor een aanpak die wel naar bevrediging kan werken. Een oplossing dus; iets waar het de afgelopen 40 jaar aan ontbroken heeft.

Wie laten we toe?

Nu hebben we een bijzonder lastige en ook arbitraire lijst van toelatingseisen gebaseerd op het principe “vluchteling”. De nieuwkomer moet aantonen dat een vlucht uit het herkomstland gerechtvaardigd is door oorlog/ langdurige gevechtshandelingen, of door discriminatoir geweld op basis van afkomst, herkomst, huidskleur, religie, politieke opvattingen, gender of seksuele geaardheid. Een vrijwel onmogelijke opgave om voor ieder persoon aantoonbaar te maken dat sprake is van dreiging waardoor de status vluchteling gerechtvaardigd is. Reden waarom asielzoekers eindeloos moeten wachten op de uitkomst van het onderzoek. Afschaffen dus die eis. Wat dan wel?

I. Selectie.

Degene die zich voor langere tijd in Nederland wil vestigen krijgt een intake gesprek waarin achtergrond, mogelijk strafblad, gevolgde opleidingen en werkervaring, duidelijk moeten worden. Een soort sollicitatiegesprek dus. Het veilige-landen verhaal wordt dus geschrapt. Een nieuwkomer wordt afgewezen als sprake is van een strafblad, aangetoonde banden met of sympathiën voor terroristiche of andere verboden organisaties, ernstige psychische instabiliteit (psychische keuring is onderdeel van de intake).

Als de verblijfsvergunning geweigerd is op één van bovenstaande afwijzingsgonden wordt de betreffende persoon voor de duur van maximaal 2 weken in een detentiecentrum geplaatst. In die 2 weken heeft de aanvrager nog het recht om met een onderbouwd bezwaarschrift te komen waarop zijn aanvraag opnieuw beoordeelt wordt. De hele procedure mag maximaal 4 weken duren. Bij herhaalde afwijzing wordt de verblijfsaanvrager teruggestuurd naar het land van herkomst of indien dit niet mogelijk is naar een ‘host-land’*. De procedure kost dus geen maanden of soms jaren meer zoals nu . Het is ook afgelopen met overvolle AZC’s.

Wat is een Host-land?

Nederland maakt met ten minste drie landen – te weten in noord Afrika/Golfstaten, in zuid-amerika en in zuid-oost Azië – de afspraak dat deze landen tegen een eenmalige vergoeding per individu – betaald door de nederlandse staat – afgewezen en niet in het thuisland terug te plaatsen verblijfsaanvragers zullen opnemen, onder voorwaarde dat de betreffende persoon in dit host-land niet in detentie komt en behandelt wordt zoals in een verdrag tussen Nederland en het host-land is afgesproken.

II. Huisvesting en werk

De verblijfsaanvrager die goed door de intake gekomen is wordt gehuisvest in één van de OpleidingsCentra Nieuwkomers (OCN). OCN’s zijn er in Nederland in alle plaatsen met meer dan 25.000 inwoners en in kleinere plaatsen waar een groot aantal abeidsplaatsen is (plaatsen met veel tuinbouwkassen bv).

In een OCN zijn kleinschalige wooneenheden, met verchillende grootte voor alleenstaanden of voor gezinnen. De verblijfsaanvrager wordt daar ingeschreven bij het OCN-uitzendbureau en al naar gelang genoten opleiding en vaardigheden te werk gesteld bij een bedrijf dat gebruik wil maken van deze arbeidskrachten tegen een in Nederland geldend uurtarief. De verblijfsaanvrager zelf heeft mede-beslissingsrecht bij de keuze van soort werk en bedrijf, maar niet in die mate dat hij/zij lange tijd zonder werk zit.
De bedrijven dragen zorg voor de basiskennis nodig voor het werk. Bedrijven krijgen bij taalproblemen ondersteuning door middel van AI-devices taalondersteuning van het OCN.

Het OCN verzorgt voor de nieuwkomers verplichte lessen nederlandse geschiedenis, taal/gewoonten/gebruiken en cultuur in Nederland en biedt basis-praktijklessen aan als ondersteuning bij de werksoorten bij de aangemelde bedrijven. Voor kinderen zijn er zwemlessen en verkeerslessen.

Vanaf het moment dat de nieuwkomer in Nederland een verblijfsvergunning aanvraagt participeert hij in onze samenleving. Hij/zij gaat meteen aan het werk via het OCN uitzendbureu. Daardoor krijgt de nieuwkomer al een beeld van hoe het is om in Nederland te leven; een natuurlijke manier van inburgeren.

De periode ‘opleiding tot inwoner van Nederland’ waarin de nieuwkomer ook verplicht is te werken, bedraagt 1 jaar. Dat is de tijd waarin je als nieuwkomer een goed beeld krijgt hoe het is om in Nederland te functioneren, rekening houdend met de Nederlandse leefwijze, wetten en regels. In dat verplichte jaar kan de nieuwkomer ook zelf een bij hem/haar passende baan zoeken. De werkgever is verplicht zich aan de afspraken met het ONC te houden en is verplicht te melden als de nieuwkomer zich niet aan zijn arbeidplicht houdt.

Indien de nieuwkomer zich niet aan de arbeidsplicht houdt wordt recht op een verblijfsvergunning bevroren. De nieuwkomer krijgt dan 20 dagen de tijd om het verplichte inburgeringsproces te hervatten. Voldoet hij/zij niet aan die eis dan vervalt het recht op een verblijfsvergunning.

Als de nieuwkomer na een jaar een permanente verblijfsvergunning heeft kan hij/zij zich net als alle Nederlanders inschrijven voor een woning.

De nieuwkomer kan proberen illegaal in Nederland te verblijven, maar verliest daardoor het recht op alle voorzieningen in Nederland met uitzondering van noodzakelijke medische hulp. Die hulp is dan wel gekoppeld aan detentie in afwachting van de mogelijkheid de nieuwkomer uit te zetten.

III. Aantallen nieuwkomers.

In Nederland maken steeds meer werkgevers gebruik van arbeidsmigranten. Deze komen bovenop de aantallen asielzoekers in Nederland op het gebied van werk en huisvesting. Ze worden vaak met grote aantallen tegen te hoge huren in woonwijken gehuisvest. Dit zorgt voor ongewenste situaties in de wijken.

Als mohammed niet naar de berg komt, komt de berg naar mohammed.

Een aanzienlijk deel van de bedrijven die gebruik maken van arbeidsmigranten kan de bedrijvigheid prima verhuizen naar andere landen. Zoals in de jaren 70 ook bv de tekstielindustrie vertrok naar lage lonen landen; of agrarische bedrijven die naar landen verhuisden met meer ruimte en meer beschikbare arbeidskrachten.

Het zijn veelal de jonge mensen met een opleiding die hun kans op een nieuw leven beproeven in Europa. Juist deze jonge en opgeleide mensen kunnen in het eigen land de kansen van hun land vergroten en daarmee vluchtelingenstromen verminderen.

Nederland kan dit mede stimuleren door waar mogelijk woon- en werklocaties te creëren in kansarme landen. Met deze landen wordt hiertoe een contract gesloten waarin geregeld wordt dat het deel van het land waar deze bedrijvigheid gerealiseerd wordt (inclusief woon- en winkelgebied) dezelfde status krijgt als het terrein van de ambassade. Dwz territorium van de Nederlandse staat. Dit geeft Nederland de mogelijkheid en bevoegdheid van dit terrein een veilige zone te maken.

Een muur van onverschilligheid en gemakzucht

Toch valt er wat hoop te putten uit het feit dat Amerikanen ook te maken hebben met dreigend vuur, zij het vooral in de vorm van hitte. Vorige maand werd het in Arizona 43,3 graden, zo warm was het in de VS in maart niet eerder. Deze zomer dreigen watertekorten en bosbranden, net als vorig jaar in Californië. Misschien zullen iets meer Amerikanen door die dreigende vooruitzichten vertrouwen verliezen in de ‘muur van onverschilligheid en gemakzucht’ die hun president optrekt.

Makkelijk is dat trouwens niet, want het is verleidelijk om de inconvenient truth te ontkennen, daar weten we in Nederland alles van.

Leonie Breebaart is filosoof en redacteur van Trouw.

__________________________________________________________________________________________

07-04-2026. 13.13u

Psychopaat

_______________________________________________________________________________________

week 14

05-04-2026. 9.58u

Urbi et Orbi

De amerikaanse minister van oorlog Pete Hegseth bad tot God aan de vooravond van de operatie tegen de Venezolaanse president Maduro: ‘Moge God zijn toorn uitstorten over hen die ijdele plannen smeden en hen wegblazen als kaf voor de wind’. Hij bad dat de Amerikaanse strijdkrachten Gods goddelijke oordeel verder zouden voltrekken, waarin ‘het kwaad teruggedreven zou worden en goddeloze zielen overgeleverd zouden worden aan de eeuwige verdoemenis die voor hen is voorbereid.’

Dit gebed is van een ongeremde bloeddorstigheid. In Hegseths gebed zijn de soldaten geen vredelievende mensen, maar krijgers die klaarstaan om dood en verderf te zaaien onder hun tegenstanders. Er is geen ander doel dan hun vernietiging. Er is geen hoop op wereldwijde eenheid of vrede, geen streven naar bevrijding of rechtvaardigheid of tolerantie voor alle mensen. Jezus heeft geen keus, maar moet aan Hegseths kant staan. Amerika’s militaire macht en Gods eigen doelen zijn volledig met elkaar versmolten.

Het is de minister van oorlog van het land waar wij nog steeds een beklemmende relatie mee hebben. Het is de minister van de machtige VS die het geloof misbruikt om de mensvijandige plannen van Trump en zijn regering de zegen te geven van de Christelijke wereld. En die Christelijke wereld is met stomheid geslagen. Sta op! Schreeuw het uit: “Niet in mijn naam. Niet in Gods naam.”

Christenen aller landen, verenigt U!

_________________________________________________________________

04-04-2026. 9.59u

Niet mijn oorlog

De Verenigde Staten handelen zonder hun bondgenoten te raadplegen, zaaien dood en verderf en veroorzaken daarmee een wereldwijde economische schok, om vervolgens steun te eisen van de Navo.

Dat maakt zichtbaar hoe wij in de greep van Washington zijn geraakt: uit angst zijn wij in een afhankelijkheidspositie beland, en juist die afhankelijkheid wordt nu gebruikt om ons mee te trekken in een oorlog die niet de onze is.

Donald Trump dreigt met vertrek uit de ‘papieren tijger’ Navo, en met strafmaatregelen tegen landen die zijn oorlog niet steunen. Wat begon als een defensief bondgenootschap, verandert zo in een instrument van dwang. Wie niet meebeweegt, wordt gestraft; wie wel meebeweegt, bevestigt de afhankelijkheid. De Navo was geworteld in de bereidheid om, zo nodig tegen het eigen belang en zelfs met het risico van zelfvernietiging, voor elkaar op te komen, in een vorm van solidariteit die geen voorwaarden kende en juist daardoor geloofwaardig was. Nu de bereidheid ontbreekt om elkaar zonder voorbehoud te helpen, verliest het bondgenootschap zijn grondslag. Een alliantie waarin voorwaarden worden gesteld aan hulp, waarin steun afhankelijk wordt gemaakt van politieke, financiële en zelfs militaire tegenprestaties, is geen bondgenootschap meer, maar een juk. Zelfs een gevaar voor onze eigen veiligheid. Daarom:

NEDERLAND UIT DE NAVO !!

_________________________________________________________________

03-04-2026. 13.26u

We moeten Trump nu vragen de Navo te verlaten

Rob de Wijk Trouw 3 april 2026

Een bondgenoot die ons niet wil beschermen, geweldverheerlijkende filmpjes op de website van een pro-Russisch Witte Huis plaatst, over de oorlog met Iran als een ‘lovely stay’ spreekt en een minister van oorlog heeft die bidt voor grof ‘geweld’ tegen vijanden die geen ‘mededogen’ verdienen, heeft voor ons geen nut meer. Bovendien heeft de moraliteit het Witte Huis verlaten en is de trans-Atlantische waardengemeenschap voorbij.

Trump dreigt uit de navo te stappen. We moeten Trumps aanval op Europa nu aangrijpen om de Amerikanen te vragen de Navo inderdaad te verlaten. Nu hebben we nog kans op een ordentelijke scheiding. Straks wordt het een smerige vechtscheiding.

____________________________________________________________________

02-04-2026. 10.00u

Doomsday

De minister-president besluit samen met de ministerraad tot een noodmaatregel: vanaf maandagochtend 9 uur moet iedereen Engels spreken. De Grote Vertaalslag, zo heet de maatregel. Intussen onderzoekt de AIVD wie er achter het taalterrorisme kan zitten: de Russen? De Chinezen? De Amerikanen?

Woord voor woord brokkelt de Nederlandse taal af. Als ‘mens’ verdwijnt, proberen ze ‘antropos’; ‘homo’ valt af, want dat heeft al een andere betekenis. Een opiniemaker van een gezaghebbende krant stelt genderneutraal ‘man’ voor: ‘Op rechts is de goegemeente het er direct mee eens.’ Een links initiatief om voortaan voor iedereen ‘vrouw’ te gebruiken, krijgt nauwelijks steun. Al snel raakt ‘human’ ingeburgerd.

Voor ‘geel’, de eerste kleur die verloren gaat, raken verschillende alternatieven in zwang. In de Randstad kiezen de meeste mensen voor ‘zon’, op het platteland is ‘kaas’ populair, in Zeeland ‘stro’ en in Limburg ‘kanarie’. Op allerlei plekken in het land raken zonzeggers en kaaszeggers slaags met elkaar.

‘Fiets’ bestaat niet meer, dus wielen de mensen. Omdat verkleinwoorden verdwijnen, loopt de boel voortaan op rollen. Als ‘Nederland’ is gesneuveld, spreken de mensen voortaan eigenlands. Of Dutch, maar veel vaker Engels. Ook ‘woord’ wordt uitgewist. Alle ‘letterclusters’ disappearen. Je moet je maar zien te redden met die snel veranderende language.

___________________________________________________________

31-03-2026. 9.52u

NRC, 30-03-2026

Klassenstrijd

Sinds 2010 regeert de VVD onafgebroken en voert zij een economisch beleid dat gunstig is voor vermogenden. Ongelijkheid is slechts in een paar Europese landen groter dan in Nederland. Rechtse politici wakkeren haat en verdeeldheid aan om de aandacht af te leiden van economische belangen, lobby’s en corruptie. Racisme verschijnt daarbij niet alleen als moreel kwaad, maar ook als politiek instrument dat economische machtsverhoudingen verhult en beschermt. Hun toespraken beginnen vaak bij herkenbare ervaringen — de huur die te hoog is, het koophuis dat onbereikbaar wordt — en wijzen dan op de vijandige krachten die van die schaarste profiteren.

Effectieve dramaturgie vereist een vijandbeeld. Rechts heeft afgelopen jaren een scherp vermogen ontwikkeld om vijanden te benoemen. In populistische verhalen zijn er duidelijke boosdoeners: de immigrant en de asielzoeker aan de onderkant, de ‘woke elite’ en Brussel aan de bovenkant. Links vermijdt vaak vanuit moreel oogpunt zulke simplificaties, en heeft moeite om een eigen politieke tegenstander te formuleren. Abstracte begrippen als ‘neoliberalisme’ of ‘marktwerking’ zijn analytisch correct, maar spreken niet tot de verbeelding. Zonder duidelijk vijandbeeld blijft het onduidelijk waarvoor of waartegen je knokt. En gaat uiteindelijk rechts met de ontevredenheid van kiezers aan de haal.

Links moet de vermogenskloof politiek maken. Het moet de economische structuren gebruiken als aanklacht tegen rechts, verbinden aan herkenbare belangen. Breng losse grieven samen in een gedeeld belang. Zo wordt de vermogenskloof een politiek wapen van links en kan ze haar rechtmatige plek innemen – als zaak van iedereen. Een klassenstrijd, zo je wilt.

_________________________________________________________________

30-03-2026. 13.33u

Nostalgie

1984, mijn eerste computer:

Acorn Electron

De Acorn Electron is een microcomputer van Britse makelij die in 1983 werd geïntroduceerd, geproduceerd door Acorn Computers Ltd. De computer was bedoeld als een goedkopere versie van de BBC microcomputer.

De computer heeft een RAM-geheugen van 32 kilobyte en een ROM waarin het bedrijfssysteem en een interpreter voor BASIC zijn geladen. Er is een handboek zodat je zelf programma’s kan schrijven in ms Dos. Programma’s kunnen worden opgeslagen en geladen met een gewone cassetterecorder. De computer kan op een televisietoestel worden aangesloten, of op een monitor.

__________________________________________________________________

week 13

29-03-2026 11.38u

De Volkskrant vandaag: “Het Amerikaanse ministerie van Defensie, dat zich tegenwoordig het ministerie van Oorlog noemt, bereidt zich voor op wekenlange grondoperaties in Iran. Dat meldt de Amerikaanse krant The Washington Post zaterdag op basis van Amerikaanse bronnen. De plannen gaan volgens de anonieme bronnen niet over een grootschalige invasie, maar over invallen door een combinatie van speciale eenheden en conventionele infanterietroepen. Het Amerikaanse amfibische marineschip USS Tripoli, normaal gestationeerd in Japan, arriveerde vrijdag in het Midden-Oosten. Het schip fungeert als vlaggenschip van een gecombineerde zeemacht met zo’n 3.500 mariniers. Het omvat ook transport- en gevechtsvliegtuigen, en uitrusting voor amfibische aanvallen. Wáár een mogelijke grondoperatie zou plaatsvinden is onduidelijk. Het eiland Kharg, van vitaal belang voor de Iraanse olie-industrie, is een mogelijkheid.”

Kharg is de economische levensader van Iran: Ongeveer 90% van de ruwe olie-export van Iran verloopt via de terminals op Kharg. Het eiland is via onderzeese pijpleidingen verbonden met de grote Iraanse olievelden op het vasteland en offshore (zoals Faridun en Darius). Zonder Kharg zou de Iraanse staat moeite hebben om zijn olie op de wereldmarkt te krijgen, wat de nationale economie direct zou doen instorten.

Iran probeert het initiatief te houden door grote aantallen zeemijnen in de Straat van Hormuz te leggen. De VS reageert hierop door speciale helikopters te sturen die mijnen vanuit de lucht kunnen detecteren en vernietigen. Mogelijk ondersteunt door “onderwater vaartuigen” die gespecialiseert zijn in opsporing en vernietiging van diepzeemijnen.

Volgens de door The Washington Post geraadpleegde bronnen zou ook worden gedacht aan het inzetten van grondtroepen op de Iraanse kust. In “The world according to Trump” kunnen die troepen zowel de pijpleidingen vanuit Kharg naar het vaste land onder controle van de VS brengen en tevens aanvallen vanaf het vaste land door Iran op de VS-troepen op Kharg verhinderen. Het is de vraag of Trump met deze geplande acties het initiatief terug kan nemen en zijn beloofde einde aan de oorlog met Iran de komende 2 weken waar kan maken.

_________________________________________________________

27-03-2026. 9.21u

In de NRC vandaag een opinie stuk van Michiel Bakker, universitair hoofddocent aan de Amerikaanse universiteit MIT en mede schrijver van het AI Deltaplan.

Nederland is nog niet klaar

Nederland praat inmiddels volop over AI, maar vaak alsof het een gadget is – een handig hulpmiddel, een nieuw stukje software.

De vragen die op ons afkomen zijn fundamenteel. Hoe bouwen we midden in een energiecrisis genoeg datacentra om te zorgen dat we niet volledig afhankelijk worden van buitenlandse AI? Hoe benutten we de enorme kansen zoals versneld medisch onderzoek en verkleinen we de risico’s zoals AI-gestuurde cyberaanvallen? Hoe denken we over zingeving en herverdeling als ‘economisch nuttig zijn’ minder vanzelfsprekend wordt? Hoe zorgen we dat deze technologie ons dient in plaats van andersom?

Juist op dat niveau schiet Nederland tekort. Er zijn geen Nederlandse economen die serieus doorrekenen wat het betekent als kenniswerk binnen een paar jaar geautomatiseerd kan worden. Er zijn geen maatschappelijke toppen waar overheid, bedrijfsleven, vakbonden, en wetenschap samen aan tafel zitten. In het AI Deltaplan pleiten we onder andere voor een AI-impactinstituut dat precies dit zou doen. De coalitie heeft dat advies laten liggen. En dat zegt alles: we behandelen AI nog steeds als een economisch dossier, niet als de maatschappelijke omwenteling die het is.

Dit gesprek moet nú beginnen. Niet over een jaar wanneer de eerste kantoren leeglopen, niet na de volgende verkiezingen, nu. De komst van AGI is het ingrijpendste dat onze generatie gaat meemaken. En het enige dat we niet kunnen doen, is wachten tot het zover is.

____________________________________________________________________

25-01-2026. 11.26

Wat nu?

De oorlog tegen Iran lijkt in een impasse te zijn geraakt. Of vanuit een ander standpunt: Trump lijkt het initiatief kwijt te zijn geraakt. Zijn er onderhandelingen? Mogelijk wel, maar met wie is voor alle war-watchers onduidelijk. Iran haalt het meeste voordeel uit de onduidelijkheid door glashard te beweren dat de onderhandelingen alleen in Trump’s hoofd plaats vinden.

Wat ook in Trump’s hoofd kan zitten is een onverwachte wending in de oorlog met Iran: er zijn grote aantallen VS miliairen op weg naar de Perzische Golf. Genoeg om het eiland Kharg in bezit te nemen en zo Iran’s essentiële infrastructuur te ontnemen. Binnen 2 weken zullen we meer weten.

_______________________________________________________________________

week 12

21-03-2026. 11.08u

Oproep

De oorlog van Trump en Netanyahu in Iran is dodelijk en verwoestend. Terwijl mensen gebombardeerd worden, verdienen oliemaatschappijen zoals Shell miljarden extra door de gestegen olie- en gasprijzen. Zo profiteert de fossiele industrie opnieuw van een oorlog en onze afhankelijkheid van olie en gas.

Daarom roepen wij het kabinet op de oorlogswinsten van oliemaatschappijen te belasten. Hiermee kan de energierekening voor mensen omlaag en kunnen we de overgang naar groene en betaalbare energie sneller maken.

Ja, belast oorlogswinsten van oliemaatschappijen!

_________________________________________________________________________________

20-03-2026. 12.58u

Energiecrisis

Door de oorlog in het Midden-Oosten is er sprake van ‘de ergste energieverstoring ooit’. Dat zegt het Internationaal Energieagentschap (IEA) vrijdag. Om het risico op een regelrechte energiecrisis te beperken, stelt het IEA tien maatregelen voor aan overheden en consumenten wereldwijd, die ervoor moeten zorgen dat de wereld zuiniger met de bestaande energievoorraden omgaat.

Transport over land is verantwoordelijk voor 45 procent van het wereldwijde energieverbruik, en dus is daar ook de meeste winst te behalen. Bijvoorbeeld door de maximumsnelheid op snelwegen te verlagen: minstens 10 kilometer per uur minder zou al een wezenlijk verschil maken, aldus het IEA.

Overheden zouden mensen moeten stimuleren om vaker het ov te gebruiken. In de luchtvaart zouden vluchten ‘waar mogelijk’ vervangen moeten worden door zuinigere alternatieven. Verder raadt het IEA mensen aan om zoveel mogelijk thuis te werken.

Een goede maar angstvallig buiten beeld gehouden oplossing is die in 1973 gekozen werd. In 1973 vond er ook een Oliecrisis plaats. In dat jaar gingen verschillende olie-exporterende landen in het Midden Oosten ertoe over om niet alleen de olieprijs flink te verhogen, maar ook de export van olie naar westerse landen, waaronder Nederland en de VS te beperken.

De belangrijkste oorzaak van de Oliecrisis van 1973 was de Jom Kipoeroorlog tussen Israël en Syrië en Egypte. Tijdens deze Jom Kippoeroorlog beseften de Arabische landen verenigd in de OAPEC (een samenwerking van elf Arabische olieproducerende landen) dat ze met de olie-export een wapen in handen hadden om het Westen te treffen.

Om te voorkomen dat Nederland in chaos zou raken door een accuut gebrek aan brandstof besloot het kabinet van Joop den Uyl tot de invoering van de autoloze zondag. Niet alleen werd daarmee een bijdrage geleverd aan het besparen van brandstof, maar voor degenen die het meemaakten blijft vooral de rust en romantiek van de autoloze zondag in de herrinering. Mijn dringende oproep is daarom:

Nederland word weer gidsland met 2 verplichte autoloze zondagen per maand!

_____________________________________________________________________

18-03-2026. 7.33u

Gekozen

Vandaag mogen we naar de stembus om een gemeenteraad te kiezen. Wij wel, hoewel niet altijd in volle overtuiging van de kunde van de te kiezen politici. Dat voorrecht om je zo af en toe via verkiezingen te mogen bemoeien met het werk van politici is in veel andere landen niet zo vanzelfsprekend. Politici kunnen ook gewoon aan de macht komen omdat ze daar neergezet zijn uit oportunistische overwegingen. Door de president van de VS bijvoorbeeld. Zo zal waarschijnlijk de komende weken Raúl Guillermo Rodríguez Castro (41), de kleinzoon van voormalig Cubaans leider Raúl Castro, als de nieuwe leider van Cuba gepresenteerd worden. De zegen van minister van buitenlandse zaken van de VS, Marco Rubio, heeft hij al.

_____________________________________________________________________

Verkiezing

17-03-2026. 13.57u

Bericht aan de stad

Internationaal onderzoek leert dat na sluiting van een huisartsenpraktijk mensen ontvankelijker zijn voor radicaal-rechts. Hoe groter de afstand tot openbare voorzieningen, hoe lager het politieke vertrouwen. Het gevoel in de steek te zijn gelaten door de overheid, die na WO II juist ongekend zorgzaam was.

35 jaar neoliberaal marktdenken leidde tot een verschraling van publieke voorzieningen (bussen, bibliotheken, doktersposten), verlies van aandacht door de overheid, verlies van nabijheid. Dat telt op tot het verlies van erkenning en, zwaarstwegend: waardigheid.

Geen overheid in afstand zo nabij als de gemeente. Maar het gevoel van nabijheid ontstaat niet alleen met meer geld, ze vraagt kwaliteit, oprechte aandacht, toegankelijke loketten en procedures. En de moed erop uit te gaan, te luisteren en te begrijpen. De democratie is gediend bij politici die meer tijd doorbrengen buiten dan binnen hun stadhuis.

______________________________________________________________

16-03-2026. 11.35u

De olifant in de Tweede Kamer

NRC vandaag: “Moet Nederland gedienstig blijven aan een grootmacht die de wereld volpompt met conflictstof, de grootste vijand van Europa helpt, en elke vorm van conflictbeheersing (democratie, diplomatie, rechtsorde) negeert? Het argument hiervoor is sterk: als klein land is Nederland politiek, economisch en cultureel zodanig vervlochten met de VS dat afwijzing van dat land neerkomt op zelfdestructie.”

Maar de kernvraag is: hoelang kan een klein land werkeloos toekijken terwijl die grootmacht alles dat voor dat kleine land van belang is – vrijheid, orde, recht, handel, vrede, democratie – op het spel zet? Het echte vraagstuk blijft onbesproken: in welke wereld leven we. Wat wacht Nederland als de middelvinger naar democratie, rechtsorde en bondgenoten de nieuwe standaard van de machtigste landen wordt? Den Haag debatteert erover alsof het conflictmodel van de jaren nul nog bestaat. Zijn we in Nederland dan zo gedebiliseert dat ons landsbestuur het niveau van een luie en hedonistische puber niet meer overstijgt?

De boodschap die gedestileerd kan worden uit de debatten met het nieuwe kabinet in de Tweede Kamer: Buiten is het guur en koud. Maar binnen brand de haard. Gaat U allen rustig slapen. De wereld is niet onze wereld. Woensdag mag U stemmen over echte problemen in Uw eigen straat en stad.

_________________________________________________________

Week 11

12-03-2026. 10.24u

Wat nu?

Volkskrant vandaag:

“Afgelopen zaterdag voerde Israël een zware aanval uit op dertig oliedepots rond Teheran. Toen deze in brand vlogen, verdween de stad onder gitzwarte roetwolken en zondag viel er zwarte, giftige regen uit de lucht. Het eerste bericht dat de Amerikanen na de aanval naar Israël stuurden, laat weinig aan de verbeelding over: ‘What the fuck?’ Voor Amerikanen is Iran de zoveelste buitenlandse beleidskwestie waar ze of wel of niet over na willen denken, terwijl Israëliërs Iran zien als het ultieme kwaad dat in hun eigen achtertuin verblijft, en eropuit is om hen te vernietigen. Waar Netanyahu uit is op eigen politiek overleven en militaire macht, zijn een langdurig conflict en voortdurende chaos in de regio het laatste waar Trump en zijn Arabische bondgenoten op zitten te wachten.”

Trump heeft dus een probleem. Het zou me niet verbazen als hij dat voor het eind van dit jaar op onnavolgbare Trumpiaanse manier oplost: een regime-change in Israël. De regering Netanyahu eruit en de Israëlische oppositie er in. Uiteraard nadat die hebben verklaard de regie over het Midden-Oosten aan de VS te laten.

_________________________________________________________________

09-03-2026. 15.18u

Geduld.

Eind januari was de tijd blijkbaar rijp om Iran aan te vallen. Het regime moest weg. “Help is on its way”. Belofte maakt schuld dus het illustere duo Netanyahu/Trump is begonnen met heftige bombardementen op militaire en burgerdoelen in Iran. Ze zullen doorgaan totdat er geen leiders meer te vinden zijn. We noemen het geen oorlog. Niet omdat het geen oorlog is, maar omdat dat woord een lading heeft die nu tot allerlei complicaties kan leiden.

Tegelijkertijd worden Iraakse Koerden bewapend door de CIA om een volksopstand in Iran van de grond te trekken. Want het is geen oorlog. Het volk moet zelf in actie komen. Trump heeft al verordoneerd dat de aanvallen van de VS en Israël in snel tempo zullen worden opgevoerd zodat binnen 3 weken het regime in Iran van de kaart geveegd is. De Iranese leiders is meegedeeld dat het dodelijk voor hen is als ze zich niet aan die tijdlimiet houden.

En dit is het punt dat Trump last krijgt van zijn ongeduld. Hij heeft een heilig geloof in zijn onfeilbaarheid en dus gaat hij ervan uit dat het na die 3 weken ook echt klaar is met de hectiek rond Iran. Het klusje kan al begin april geklaard zijn. En dat is te vroeg. De oorlog met Iran was bedoeld om de tijd door te komen totdat het WK begint. Hij had het bewind in Cuba op Venezulaanse manier willen doen verdwijnen na het WK. Want de glorie van het WK in zijn land mag niet besmet worden met gedoe. Maar wat moet hij met de tijd tussen het eind van de strijd in Iran en het begin van de WK? Een maand verveling is onvoorstelbaar. Never a dull moment! Daarom nu al de aankondiging dat het bewind in Cuba niet lang meer heeft. Deze ongetwijfeld heftige regime-change vult dan mooi de tijd tot het begin van de WK op 11 juni waar Trump met een blank geweten en gelauwerd met gouden kransen kan stralen in zijn zomerzon.

________________________________________________________________

Week 10 2026

03-03-2026 10.19u

_____________________________________________________________

Dagboek 2025