____________________________________________________________________
week 23
06-06-2026. 11.25u
Nationalisme
Bij verkiezingen in Schotland en Wales deden de nationalistische partijen Plaid Cymru en de Schotse Nationale Partij (SNP) het beter dan Labour. Zij werden er de grootste. In Schotland was dat geen verrassing. De SNP regeert er al negentien jaar. Maar in Wales was het voor het eerst in honderd jaar dat Labour niet de grootste werd. De partij zakte naar een schamele negen zetels. Zowel in het parlement van Wales als dat van Schotland (en ook dat van Noord-Ierland) is nu een partij de grootste die onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk nastreeft.
De angst wordt aangewakkerd dat het Verenigd Koninkrijk uiteindelijk in vier staten uiteen zal vallen: Engeland (59 miljoen inwoners), Schotland (5,5 miljoen inwoners), Wales (3 miljoen) en Noord-Ierland (2 miljoen) door partijen als Plaid Cymru en SNP op één hoop te vegen met het rechtse Reform UK. Zeer ten onrechte. Er is een wezenlijk verschil tussen het linkse inclusieve nationalisme van de partijen in Wales en Schotland en het rechtse Britse nationalisme van Reform UK. Dat laatste is een uitsluitende vorm van nationalisme, gebaseerd op iemands etnische identiteit. Het nationalisme in Wales en Schotland baseert zich op het idee van ‘burgerschap’. Dit betekent dat iedereen die in Wales woont en zich bij Wales voelt horen, een aandeel heeft in de toekomst van de natie. Of zo iemand een witte of zwarte huid heeft, maakt bij inclusief nationalisme niet uit. Of je christen, moslim of atheïst bent evenmin. Zelfs de vraag of jij of je ouders in Wales of Schotland zijn geboren, is voor inclusief nationalisme niet doorslaggevend. Het gaat er, volgens de officiële partijlijn van Plaid Cymru en de SNP, puur om of je je onderdeel van de natie voelt.
Plaid Cymru en de SNP zijn linkse partijen, gericht op economische herverdeling. Het populistische Reform UK houdt er een neoliberaal wereldbeeld vol vrijemarktwerking op na.
Het inclusieve nationalisme van Wales en Schotland lijkt een toepasbaar antwoord op het uitsluitende nationalisme van radicaal-rechts.
*
___________________________________________________________________
*
04-06-2026. 10.46u
Zwijgende meerderheid
*
Op 11 juni begint het WK in Amerika: in Canada, de VS en Mexico. Gisteren speelde het Nederlands elftal een ‘uitzwaaiwedstrijd’, voordat ze vandaag naar de VS vertrekken, in de Kuip in Rotterdam tegen het nationale team van Algerije. De Kuip was voor 30% gevuld met Algerijnse supporters die van België en Frankrijk naar Rotterdam gereisd waren om hun team te zien spelen. Want het is vrijwel onmogelijk voor een supporter uit Algerije om hun team in Amerika te zien spelen: absurde visumprocedures en onbetaalbare tickets- en hotelprijzen.
Ondanks de tweederde meerderheid van de de oranjefans leek het of het een thuiswedstnrijd was voor Algerije door de fanatieke aanmoedigingen van hun aanhang. Nederland verloor de wedstrijd met 0-1. Dat is niet verwonderlijk. Verwonderlijk is wel dat in de commentaren nooit een belangrijke oorzaak ter sprake komt: dat het oranje-publiek bij interlands een zwijgende meerderheid is zonder massale gelijkgestemde liederen of aanmoedigingen waarmee je je team dat zo belangrijke adrenalineshot kan geven. Adrenaline is door het lichaam zelf aangemaakte doping waardoor je een tijdelijke sterke toename krijgt van reactiesnelheid, (wils-)kracht en uithoudingsvermogen. Het kan doorslaggevend zijn in de wedstrijd. Meer nog dan de voetballende kwaliteiten van de individuele spelers.
Is dit weer zo’n rancuneus verzinsel? Zeker niet. Het is gebaseerd op grondig wetenschappelijk onderzoek. Het onderzoek had een trieste aanleiding. Argentinië voerde na een dodelijk incident met een voetbalsupporter in 2013 een stadionverbod in voor alle uitsupporters in de hoogste divisie. De lege uitvakken waren ideaal voor een onderzoek naar de invloed van de steun van supporters. Dat onderzoek vond plaats bij 1320 wedstrijden. Aangetoond werd dat voetbalteams beter gaan presteren als zij gesteund worden door hun fanatieke supporters. Met fanatieke eigen supporters op de tribune is de kans op een goed resultaat een stuk groter. Zonder fanatieke eigen supporters op de tribune, ontdekten de onderzoekers, nam de verlieskans van voetbalteams met wel 20 procent toe. Naast de grotere verlieskans van het uitspelende team zonder supporters bleek ook dat de kans om meer tegengoals te krijgen steeg, puur omdat er geen meegereisde fans waren.
Dit onderzoek is als wetenschappelijke publicatie opgenomen in Management Science en de universiteit van Tilburg.
De tegenvallende prestaties zijn dus een verklaarbare wederkerende ergernis. Maar om dat de Oranjefans kwalijk re nemen gaan we niet doen. De commerciële belangen rondom Oranje zijn daarvoor te groot. Zie de stroom aan commercials rond Oranje. Commentaren sluiten zich daarom kritiekloos aan bij de zwijgende meerderheid.